Tijdens de vorige plenaire vergadering heeft de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) een voorschrift van tijdelijke aard aangenomen om voorschriften vast te leggen voor het gebruik van de trackcontroleassistent (TGAIN – Track Guidance Assistant in Inland Navigation) op de Rijn. Ter herinnering wordt erop gewezen dat onder de TGAIN een navigatieapparaat wordt verstaan dat aan boord van een schip ingebouwd wordt om het schip langs een vastgelegd traject automatisch te laten varen (trackpilot).
Nieuwe voorschrift van tijdelijke aard in het Rijnvaartpolitiereglement (RPR)
Het nieuwe voorschrift van tijdelijke aard zal van kracht worden op 1 juni 2026 en zal gelden tot 31 december 2027 voor schepen en samenstellen die met een TGAIN uitgerust zijn. Het draagt ertoe bij de veiligheid in de scheepvaart te verhogen, totdat er definitieve voorschriften zullen zijn die naar verwachting op 1 januari 2028 van kracht worden.
Er wordt namelijk gewerkt aan de goedkeuring van technische standaarden voor de TGAIN in het Europees Comité voor de opstelling van standaarden voor de binnenvaart (CESNI). In deze standaarden zullen de technische eisen voor de TGAIN worden vastgelegd, samen met de voorwaarden voor hun certificering. De CCR is van plan om deze standaarden van CESNI als basis te gebruiken voor de definitieve aanpassing van haar juridisch kader. In afwachting daarvan heeft de CCR het nodig geacht om het RPR aan te passen en een voorschrift van tijdelijke aard op te nemen. Het is de bedoeling dat de voorschriften die vanaf 1 januari 2028 zullen gaan gelden het gebruik regelen, maar ook de technische eisen en de certificering van deze apparaten.
Wat betekent het nieuwe voorschrift voor de schipper?
Vanaf 1 juni 2026 moet elke schipper van een schip of samenstel dat voorzien is van een TGAIN de volgende vereisten in acht nemen:
- De TGAIN gebruiken als navigatiehulpmiddel: de schipper blijft te allen tijde verantwoordelijk voor de koers van het schip en hij moet regelmatig checken of de TGAIN naar behoren werkt.
- Beschikken over de vereiste kwalificaties: de TGAIN mag alleen worden gebruikt door een schipper die houder is van een geldig kwalificatiecertificaat (of als gelijkwaardig erkend vaarbewijs). Het apparaat mag ook gebruikt worden door een ander lid van de bemanning om ermee te oefenen, maar dan enkel onder direct toezicht van de schipper. Als de TGAIN bovendien gebruikt wordt op een riviergedeelte met specifieke risico’s of bij slecht zicht, moet de schipper beschikken over aanvullende specifieke vergunningen voor het varen op deze riviergedeelten of om met radar te mogen varen.
- De schipper moet altijd aanwezig zijn in het stuurhuis als de TGAIN in gebruik is en erop letten dat het waakzaamheidscontrolesysteem geactiveerd is en het door deze functie afgegeven alarmsignaal kan worden waargenomen.
- De aanwezigheid moet op zijn minst om de vijf minuten worden bevestigd door middel van het waakzaamheidscontrolesysteem. Ter herinnering: dit systeem dient om de activiteiten bij de stuurstelling te bewaken en maakt het mogelijk om elke vorm van handelingenonvermogen te detecteren die tot ongevallen zou kunnen leiden.
- Uitschakelen van de TGAIN voor het binnenvaren van de voorhaven van een sluis: de schipper moet het apparaat ruim voordat hij de voorhaven van een sluis bereikt, uitschakelen. Pas na het verlaten van de voorhaven mag hij het weer inschakelen.
- Ervoor zorgen dat de voorgeschreven operationele gegevens worden geregistreerd, en met name het in- en uitschakelen van het apparaat, de handmatige veranderingen van de te volgen track en de door het apparaat gegeven stuuropdrachten. De TGAIN mag alleen worden gebruikt als deze gegevens geregistreerd en gedurende vier dagen opgeslagen worden, zodat deze op verzoek aan de bevoegde autoriteit ter beschikking gesteld kunnen worden (met name in het kader van een onderzoek naar een ongeval). Artikel 4.08 van het RPR legt vast welke gegevens geregistreerd moeten worden.
Een specifieke context
De goedkeuring en het van kracht worden van het voorschrift van tijdelijke aard hangt samen met het feit dat er steeds meer schepen met een TGAIN zijn uitgerust. Afgezien daarvan wordt er ook rekening gehouden met de ernstige ongevallen die zich recentelijk bij de sluis van Iffezheim (Rijn) en Müden (Moezel) hebben voorgedaan, waar het gebruik van dit apparaat een rol bij speelde. De schade die ontstond als gevolg van deze ongevallen aan de sluizen wordt becijferd op ongeveer 5 miljoen euro en deze ongevallen hebben ernstige, negatieve gevolgen voor de binnenvaart.
Kort samengevat
- De CCR heeft tijdelijke regelgeving aangenomen voor het gebruik van de trackcontroleassistent voor de binnenvaart (TGAIN) op de Rijn.
- De nieuwe regelgeving geldt voor schepen of samenstellen die uitgerust zijn met een TGAIN en die op de Rijn varen.
- Dit voorschrift van tijdelijke aard zal gelden vanaf 1 juni 2026 tot en met 31 december 2027. Daarna zal er voor het gebruik en de certificering van deze apparaten definitieve regelgeving worden ingevoerd.
- De schippers moeten met name de volgende voorschriften in acht nemen:
- De TGAIN gebruiken als een hulpmiddel om beslissingen te nemen;
- Beschikken over de vereiste kwalificaties;
- Aanwezig zijn in het stuurhuis, het waakzaamheidscontrolesysteem inschakelen en de aanwezigheid op zijn minst om de vijf minuten bevestigen;
- De TGAIN voordat het schip de voorhaven van een sluis invaart bijtijds uitschakelen;
- Erop letten dat de voorgeschreven operationele gegevens geregistreerd worden en gedurende vier dagen bewaard blijven.
Meer nieuws van de CCR
Plenaire najaarszitting 2025
De Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) heeft op 4 december 2025 haar plenaire najaarszitting in Straatsburg gehouden.
Lees het persberichtPrioriteiten van het nieuwe Zwitserse voorzitterschap voor 2026-2027
Van 1 januari 2026 tot en met 31 december 2027 bekleedt Zwitserland het voorzitterschap van de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR).
Lees het persberichtDe CCR publiceert de Market Insight / April 2026
Het nieuwe bulletin over de Europese binnenvaart dat door de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) in samenwerking met de Europese Commissie wordt uitgebracht, is onlangs verschenen.
Lees het persbericht