Organisatie en taken
In de Herziene Rijnvaartakte![]()
![]()
, die op 17 oktober 1868 in Mannheim ondertekend werd (ook “Akte van Mannheim” genoemd), hebben de lidstaten van de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) vastgelegd dat in de volgende gevallen een beroep kan worden ingesteld:
- bij overtredingen van voorschriften van het Rijnvaartpolitiereglement, of
- bij geschillen die samenhangen met schade die tijdens het varen op de Rijn ontstaan is.
In de Herziene Rijnvaartakte is voorzien dat iedere lidstaat voor deze geschillen een rechtbank van eerste aanleg aanwijst en een gerechtshof of bijzonder college voor hoger beroep.
In de Herziene Rijnvaartakte is naast de nationale gerechtelijke instantie voor hoger beroep een alternatief voorzien: het beroep kan ook rechtstreeks bij de CCR worden ingesteld. Hierdoor creëert de Herziene Rijnvaartakte een unieke situatie, omdat een internationale instantie een bevoegdheid wordt toegekend die vergelijkbaar is en op hetzelfde niveau staat als die van een nationaal gerechtelijke beroepsinstantie.
Tot 1968 waren de besluiten van de Centrale Commissie echter geen echte rechterlijke uitspraken, aangezien zij door het secretariaat werden voorbereid en door de delegaties van de lidstaten tijdens de plenaire vergaderingen van de organisatie met eenparigheid van stemmen werden aangenomen. Pas door de Overeenkomst van Straatsburg van 20 november 1963, die in 1967 van kracht werd, is er een echte internationale rechtbank ingesteld met onafhankelijke rechters die ervaring hebben op het gebied van de binnenvaart. De Kamer van Beroep heeft op 23 oktober 1969 haar eerste Procedureregeling aangenomen en op 23 juni 1970 haar eerste arrest gewezen.
De partijen kunnen een beroep instellen als het strijdbedrag in het geschil hoger is dan 20 SDR (zie de website van het IMF voor meer informatie daarover: https://www.imf.org/). De plaats van betaling, de plaats waar de schade werd veroorzaakt of de plaats waar de overtreding heeft plaatsgevonden, zijn de criteria om te bepalen welke nationale rechter bevoegd is. De partijen kunnen echter overeenkomen hun geschil bij een andere Rijnvaartrechtbank, of bij een andere nationale rechterlijke of scheidsrechterlijke instantie aanhangig te maken, voor zover de nationale wetgeving zich hier niet tegen verzet.
De partijen kunnen kiezen of zij hun beroep bij de bevoegde nationale rechter instellen of bij de Kamer van Beroep, die zowel in civielrechtelijke als in strafzaken in laatste instantie beschikt. Wanneer verzoekster en verweerster beiden binnen de wettelijke termijn in hoger beroep zijn gegaan, de één bij de CCR en de ander bij een hogere nationale rechtbank, dan beslist de rechterlijke instantie waar het geschil het eerst aanhangig gemaakt is over beide beroepen. Indien de beide hogere beroepen op dezelfde dag zijn ingediend, neemt de rechterlijke instantie waarbij verweerster hoger beroep heeft ingesteld van beide beroepen kennis.
Samenstelling
De Kamer van Beroep bestaat uit vijf rechters en vijf plaatsvervangend rechters, oftewel één rechter en één plaatsvervangend rechter per lidstaat (Duitsland, België, Frankrijk, Nederland en Zwitserland). Een plaatsvervangend rechter vervangt de aangewezen rechter in geval van verhindering, vacature of wraking. Zij worden door de CCR voor een periode van zes jaar aangewezen uit de personen die door iedere lidstaat daartoe worden voorgedragen. Zij moeten een juridische opleiding hebben gevolgd of ervaring hebben op het gebied van de Rijnvaart. De Kamer van Beroep is dus een gespecialiseerde gerechtelijke instantie, die in vergelijking met een nationale rechter beter geschikt is een rechtsvergelijkende analyse te maken.
De president en de plaatsvervangend president van de Kamer van Beroep worden door hun collega’s gekozen voor een ambtsperiode van drie jaar, die kan worden verlengd.
De rechters

Wolfgang BALL
President
cv

Jean-Marie WOEHRLING
Plaatsvervangend president
cv

Alfred Adelbert GÖBEL
Plaatsvervangende rechter
cv

Paul DE BAETS
Rechter
cv

Björn BULLYNCK
Plaatsvervangende rechter
cv

Dominique VONAU
Plaatsvervangende rechter
cv

Bart J. LENSELINK
Rechter
cv

Willem P. SPRENGER
Plaatsvervangende rechter

Marie-Louise STAMM
Rechter
cv

Bruno LÖTSCHER-STEIGER
Plaatsvervangende rechter
![]()
cv
De griffie

Bente BRAAT
Griffier
Instelling van een beroep en de procedure in grote lijnen
Wanneer men bij de Kamer van Beroep van de Centrale Commissie in beroep wil gaan, moet dit beroep binnen een termijn van 30 dagen na betekening van de uitspraak van de rechtbank van eerste aanleg bij de rechtbank die de eerste uitspraak heeft gedaan, worden ingediend. De betekening van het hoger beroep moet vergezeld gaan van de uitdrukkelijke verklaring dat men een uitspraak wenst van de Kamer van Beroep van de Centrale Commissie. Binnen dertig dagen nadat het hoger beroep is ingesteld, moeten de gronden voor het beroep schriftelijk bij de rechtbank van eerste aanleg worden ingediend.
Deze rechtbank deelt het beroepschrift en de memorie van grieven mee aan de tegenpartij en bepaalt een termijn voor beantwoording. Als het dossier volledig is, wordt het door de rechtbank van eerste aanleg aan de griffier van de Kamer van Beroep van de Centrale Commissie verstrekt.
De Kamer van Beroep komt bijeen als het nodig is, maar in de regel ten minste twee keer per jaar. De werktalen zijn Duits, Frans, Engels en Nederlands. Normaal gesproken wordt na een mondelinge zitting het arrest gewezen. De partijen worden uitgenodigd voor de zitting, maar zijn niet verplicht te komen. Zij kunnen hun zaak zelf bepleiten of zich door een advocaat die is toegelaten tot het pleiten voor een gerecht van een lidstaat, of door een andere, schriftelijk gemachtigde persoon laten bijstaan of vertegenwoordigen. Indien bij de rechtbank van eerste aanleg de verplichting tot het nemen van een advocaat bestaat, moeten de partijen zich in civielrechtelijke zaken laten vertegenwoordigen door een advocaat die bij een gerecht van een verdragsluitende lidstaat tot het pleiten is toegelaten.
De president van de Kamer van Beroep leidt de procedure en neemt de nodige maatregelen voor de voorbereiding van de arresten. De beraadslagingen en beslissingen van de Kamer vinden plaats achter gesloten deuren. De Kamer neemt zelf een eindbeslissing in de zaak (dit betekent dat de Kamer zelf conclusies kan trekken over de feiten en het recht) of verwijst de zaak voor een nieuw onderzoek terug naar de rechtbank van eerste aanleg. Het arrest wordt gewezen in de taal van de rechtbank van eerste aanleg. Het verkrijgt kracht van gewijsde door de openbare bekendmaking en wordt aan de partijen door bemiddeling van de rechtbank van eerste aanleg betekend. Bovendien stuurt de griffier van de Kamer de partijen een afschrift van het arrest.
Over de procedure bij de Kamer van Beroep zijn geen proceskosten verschuldigd.
Rechtspraak
Belangrijke arresten
473 Z - Havarie TMS Waldhof (18 maart 2013)![]()
Alle arresten
De Kamer van Beroep van de CCR publiceert al haar beslissingen in de databank iwt-law.eu.
De databank iwt-law.eu is een digitale en gratis toegankelijke verzameling van de nationale en internationale uitspraken op het gebied van het binnenvaartrecht. Dankzij deze databank van het “Institut für Transport- und Verkehrsrecht” (het instituut voor transport- en verkeersrecht) van de Universiteit van Mannheim” is het mogelijk om op een efficiënte en eenvoudige wijze de jurisprudentie op te zoeken. Dit wordt gedaan op basis van verschillende zoekcriteria zoals het nummer van de zaak, het soort uitspraak, de juridische aspecten van het geding, de betrokken rechtbank en waar deze gevestigd is. In deze rijke verzameling jurisprudentie zijn vandaag de dag ongeveer 1800 arresten opgenomen die verband houden met het binnenvaartrecht. De gegevensbank iwt-law.eu biedt ondersteuning aan advocaten en rechters bij hun werk, maar is tevens nuttig voor academisch onderzoek op het gebied van het binnenvaartrecht.
Artikelen
- Jurisprudence 2015 - 2021 de la Chambre des appels auprès de la Commission centrale pour la Navigation du Rhin en matières pénales et les amendes

gepubliceerd in LAMY, Le Droit Maritime Français (DMF) Nº876 - Février - 2025 - Rechtspraak 2015-2021 van de Kamer van Beroep bij de Centrale Commissie voor de Rijnvaart inzake straf- en geldboetezaken,

gepubliceerd in het Tijdschrift voor Internationale Handel en Transport (IHT, 2024, 2, p. 3-19) - Rechtsprechung 2014-2021 der Berufungskammer der Zentralkommission für die Rheinschifffahrt in Straf- und Bussgeldsachen,

gepubliceerd in European Transport Law, 3.2024, S. 269-284 - Jurisprudence 2014 – 2021 de la Chambre des appels auprès de la Commission centrale pour la navigation du Rhin en matière d’accidents de la navigation et d’abordages [Première partie]

gepubliceerd in LAMY, Le Droit Maritime Français (DMF) Nº 855 - Mars - 2023 - Jurisprudence 2014 – 2021 de la Chambre des appels auprès de la Commission centrale pour la navigation du Rhin en matière d’accidents de la navigation et d’abordages [Suite et fin]

gepubliceerd in LAMY, Le Droit Maritime Français (DMF) Nº 856 - Avril - 2023 - Rechtsprechung 2014 - 2021 der Berufungskammer der Zentralkommission für die Rheinschifffahrt über Schiffsunfälle und Kollisionen

Literatuur over de Kamer van Beroep
- W.E. Haak, "Experience in the Netherlands Regarding the Case-Law of the Chamber of Appeal of the Central Commission for the Navigation of the Rhine",
Netherlands Yearbook of International Law, 1988, pp. 1-51 - Karl-Heinz Bauer, "Die Berufungskammer der Zentralkommission für die Rheinschifffahrt in Strassburg",
Festschrift für Günther Wiese, 1998, pp. 1-9 - Adrian Staehelin, "Mannheimer Akte und Europäische Menschenrechtskonvention",
Europeanisering van het Nederlands recht, 2004, pp. 103-114 - Dr. Marc De Decker, "Europees internationaal rivierenrecht"
- Mr. W.E. Haak en Jhr. Mr. B.C. de Savornin Lohman, "Procederen in Rijnvaartzaken"
Misschien ook interessant voor u
Documentatiebronnen