Bij de regelgeving voor de scheepvaart op de Rijn staan meerdere doeleinden voorop:
zorgen voor een uniforme toepassing van de voorschriften van Bazel tot aan de open zee;
het bevorderen van de veiligheid en duurzaamheid van de Rijnvaart, alsook de bescherming van het milieu;
rekening houden met innovatie, zodat deze ondersteund en gestimuleerd kan worden;
vastleggen van beroepskwalificaties en een sociaal kader dat is afgestemd op de werknemers in de Rijnvaart.
Deze regelgeving is oorspronkelijk specifiek opgesteld voor de Rijn, maar kreeg navolging en heeft zich in veel opzichten uitgestrekt tot de gehele Europese binnenvaart. Men kan dus stellen dat de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) een voortrekkersrol speelt bij het ontwikkelen van regelgeving die vervolgens toepassing vindt voor de gehele binnenvaart. De regelgeving van de CCR combineert de individuele vrijheid van het ondernemerschap met collectieve, voor iedereen geldende regels uitgaand van het principe dat een efficiënte markt baat heeft bij een marktorde en controle door de overheid.
Als het gaat om regelgeving zijn er vier gebieden die kenmerkend zijn voor de activiteit van de CCR:
- regelgeving voor het scheepvaartverkeer op de Rijn: het Rijnvaartpolitiereglement, dat wil zeggen, verkeersvoorschriften, voorschriften voor de scheepsbedrijfsvoering, enz.;
- regelgeving voor de bouw, de uitrusting en installaties aan boord van de schepen die op de Rijn varen;
- regelgeving die van toepassing is op personeel dat werkzaam is aan boord van de schepen op de Rijn: voorschriften ten aanzien van de beroepskwalificaties, voor de bemanning en het scheepvaartpersoneel;
- regelgeving met betrekking tot het vervoer van gevaarlijke goederen over de Rijn (in samenwerking met de ECE/VN).
Wat de regelgeving betreft, gaat de CCR met de tijd mee:
- de CCR hecht er veel waarde aan de regelgeving steeds wanneer nodig aan te passen aan de nieuwe ontwikkelingen op economisch en technologisch vlak;
- de CCR was lange tijd de enige internationale instantie die bevoegd was om voor de binnenvaart regelgeving op te stellen en voorschriften vast te leggen. Vandaag de dag stemt zij haar regelgevende activiteiten zorgvuldig af met andere instellingen, waaronder met name de Europese Unie, de ECE/VN en de andere internationale riviercommissies.
Deze nieuwe benadering heeft in 2015 concreet vorm gekregen door de oprichting van CESNI (het Europees Comité voor de opstelling van standaarden voor de binnenvaart) en er wordt invulling aan gegeven door de goedkeuring van standaarden op het gebied van de technische voorschriften, de beroepskwalificaties en de informatietechnologieën (met inbegrip van de River Information Services). De reglementen van de CCR verwijzen naar deze door CESNI gepubliceerde standaarden.
De CCR is tevens betrokken bij de opstelling van andere voorschriften, regels of normen die van belang zijn voor de binnen- of Rijnvaart:
- voorschriften met betrekking tot de infrastructuur en het milieu;
- regels voor de radiocommunicatie;
- regels in verband met de toegang tot de Rijnvaartmarkt;
- regels rond het privaatrecht voor het vervoer door de binnenvaart;
- regels ten aanzien van het sociaal recht en de arbeidsomstandigheden van het personeel.