De besluitvorming en werkzaamheden vinden plaats in verschillende, hiërarchisch ingedeelde organen.
Plenaire vergadering
De plenaire vergadering vindt twee keer per jaar plaats, in het voorjaar en in het najaar. De plenaire vergadering bestaat uit de vertegenwoordigers van de lidstaten. Elke lidstaat kan vier vaste commissarissen benoemen en twee plaatsvervangend commissarissen. De delegaties kunnen zich laten bijstaan door een delegatiesecretaris en nationale deskundigen.
De plenaire vergadering is het besluitvormingsorgaan van de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR). Zij neemt de besluiten van de Centrale Commissie aan. Elke lidstaat beschikt over één stem. De besluiten worden genomen met eenparigheid van stemmen. Het voorzitterschap wordt steeds voor een periode van twee jaar in toerbeurt door een vertegenwoordiger van de lidstaten bekleed.
De plenaire vergadering heeft voor bepaalde aangelegenheden de bevoegdheid om een beslissing te nemen overgedragen aan haar comités.
De waarnemersstaten en erkende internationale organisaties worden uitgenodigd om deel te nemen aan de plenaire vergaderingen.
Comités en werkgroepen
De besluiten van de plenaire vergadering worden voorbereid door de comités en werkgroepen. Zij vormen dus de spil waar alles om draait.
Er zijn ongeveer 20 comités en werkgroepen, waarin de lidstaten van de CCR alle vijf vertegenwoordigd zijn.
De comités bestaan in principe uit ten minste één commissaris of plaatsvervangend commissaris per lidstaat en door hen aangewezen deskundigen. Zij komen normaliter twee keer per jaar bijeen, maar soms ook vaker. De werkzaamheden van de comités worden vaak voorbereid door de werkgroepen. De werkgroepen zijn samengesteld in functie van de taken die hun zijn toevertrouwd en ook externe deskundigen kunnen er deel van uitmaken.
De waarnemersstaten zijn uitgenodigd om actief deel te nemen aan de comités en werkgroepen. Erkende, non-gouvernementele organisaties kunnen door de comités worden gehoord of deelnemen aan vergaderingen van de werkgroepen.
De werkzaamheden van de comités en werkgroepen worden voorbereid door de delegaties, erkende organisaties en het secretariaat. Dankzij de bijdragen van deze verschillende betrokken partijen, kan voor de meeste door de comités en werkgroepen opgestelde ontwerpdocumenten een consensus worden bereikt. Deze consensus zorgt voor efficiënte besluitvorming in de plenaire vergadering, waar unanimiteit de regel is.
Afgezien hiervan beschikt de CCR over twee andere, specifieke organen:
- De Kamer van Beroep, die bestaat uit vijf rechters en vijf plaatsvervangend rechters, oftewel één rechter en één plaatsvervangend rechter per lidstaat van de CCR. Bij een geschil kunnen de partijen kiezen of zij een beroep instellen voor de nationale rechter of voor de Kamer van Beroep, die een uitspraak doet in laatste instantie, zowel in civielrechtelijke als strafzaken.
- CESNI, het Europees Comité voor de opstelling van standaarden voor de binnenvaart, dat werd opgericht in 2015 bij besluit van de CCR. De regelgeving op Europees en internationaal niveau, met name die van de CCR en de EU, kan verwijzen naar deze standaarden met het oog op hun toepassing. . Dit nieuwe overlegorgaan is opgericht tegen de achtergrond van de wens van de CCR – en ook van de Europese Unie - om de governance op Europees vlak te verbeteren. In dit comité komen de deskundigen van de lidstaten van de Europese Unie en de CCR bijeen, samen met vertegenwoordigers van internationale organisaties die betrokken zijn bij de binnenvaart. Het secretariaat van CESNI wordt verzorgd door het secretariaat van de CCR.
Overige organen
Het secretariaat van de CCR is tevens verantwoordelijk voor het organiseren van activiteiten en ondersteunende werkzaamheden voor diverse verdragen met betrekking tot de binnenvaart:
- Het CDNI, het Verdrag inzake de verzameling, afgifte en inname van afval in de Rijn- en binnenvaart, dat in het kader van de CCR tot stand werd gebracht. Dit verdrag is op 1 november 2009 van kracht geworden in België, Duitsland, Frankrijk, Nederland, Luxemburg en Zwitserland. Het verdrag heeft tot doel het milieu te beschermen waarbij de nadruk ligt op de bescherming van het water. Het CDNI-secretariaat wordt verzorgd door het secretariaat van de CCR.
- Het CASS, Administratief Centrum voor de Sociale Zekerheid van de Rijnvarenden, is een orgaan dat al vanaf zijn oorsprong over een tripartiete structuur beschikt. Elke nationale delegatie bestaat uit twee regeringsafgevaardigden, één vertegenwoordiger van de werkgevers in de Rijnvaart en één vertegenwoordiger van de werknemers. Het CASS houdt zich vooral bezig met interpretatievragen en de toepassing van de bepalingen van het Verdrag betreffende de sociale zekerheid van Rijnvarenden en de Overeenkomst krachtens artikel 16, eerste lid, van Verordening (EG) 883/2004 betreffende de vaststelling van de op Rijnvarenden toepasselijke wetgeving (meestal aangeduid met “Uitzonderingsovereenkomst”).
- Het CLNI, Verdrag inzake de beperking van aansprakelijkheid in de binnenvaart, werd opgesteld in 1988 naar voorbeeld van het Verdrag inzake beperking van aansprakelijkheid voor maritieme vorderingen (LLMC). Dankzij dit verdrag kan voor scheepseigenaren, bemanningsleden, betrokkenen en hulpverleners de aansprakelijkheid voor een groot aantal vorderingen die voortvloeien uit een en dezelfde gebeurtenis worden beperkt tot een maximumbedrag. De verdragsluitende staten bij het CLNI 1988 hebben in 2007 besloten het verdrag te herzien, hetgeen geleid heeft tot het CLNI 2012.
Vergaderingen
De vergaderingen vinden in principe in Straatsburg plaats, maar kunnen ook op een andere plaats gehouden worden. Elk jaar worden er meer dan 70 vergaderingen georganiseerd. De werkzaamheden vinden plaats in de drie werktalen van de Centrale Commissie, Duits, Frans en Nederlands. Engels is eveneens een officiële taal van de CCR en wordt in bepaalde vergaderingen en bijeenkomsten gebruikt.
Intern reglement
De CCR beschikt over een intern reglement waarin haar werkwijze en die van de verschillende organen is vastgelegd. Het intern reglement is bij besluit aangenomen.