Marktobservatie

Afbeelding

Doelstellingen van de marktobservatie

De marktobservatie heeft tot doel om op regelmatige basis informatie ter beschikking te stellen. Dit wordt gedaan in de vorm van jaarlijkse en halfjaarlijkse publicaties. Zij beschrijven de conjuncturele en structurele tendensen in de Europese binnenvaart.

De Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) brengt ook thematische rapporten uit. Welke onderwerpen daarin behandeld worden, wordt bepaald in overleg met de Europese Commissie.

Deze analyses bieden achtergrondinformatie die van belang is om in deze sector in Europa strategische besluiten te kunnen nemen. Zij zijn zowel voor het bedrijfsleven en de ondernemingen bedoeld als voor overheden en voor het uitstippelen van het vervoersbeleid. In het kader van deze activiteiten worden er zo nodig ook thematische workshops georganiseerd.

Dit observatie-instrument bestaat uit indicatoren voor verschillende aspecten en elementen die van invloed zijn op de binnenvaartmarkt. In de publicaties wordt hun ontwikkeling over meerdere jaren geanalyseerd en toegelicht.

De hiervoor gekozen benaderingen zijn voornamelijk gestoeld op het in kaart brengen van:

  • de conjuncturele en structurele tendensen in vervoersvraag en -aanbod (passagiers- en goederenvervoer);
  • cijfers over de vlootontwikkeling (omvang, leeftijd, samenstelling, nieuwbouw, ontwikkeling van de laadcapaciteiten, innovatie);
  • de marktomstandigheden voor de scheepsexploitatie (vrachtprijzen, bedrijfskosten, waterstanden);
  • de ontwikkeling van het marktaandeel van de binnenvaart op de verschillende markten;
  • de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt in de binnenvaart en de structuur van de bedrijfstak;
  • de afhandeling van binnenvaartschepen in binnen- en zeehavens;
  • de perspectieven voor de binnenvaart;
  • de investeringen in binnenvaartinfrastructuur.

De volledige jaarlijkse, halfjaarlijkse en thematische rapporten van de CCR kunnen in pdf-formaat gedownload worden via: Documentatiebronnen of rechtstreeks online geraadpleegd worden via: www.inland-navigation-market.org. De jaarrapporten zijn beschikbaar in vier talen: Duits, Engels, Frans en Nederlands. De overige rapporten zijn uitsluitend in het Engels beschikbaar.

Geografische reikwijdte

De marktobservatie behandelt het gehele waterwegennet van de Europese Unie, met inbegrip van Zwitserland, het Verenigd Koninkrijk, de Republiek Moldavië, Servië en Oekraïne, die geen deel uitmaken van de EU. De verschillende geografische markten worden geanalyseerd waarbij tevens aandacht wordt besteed aan hun specifieke kenmerken.

Methode

Hoe de vervoersvraag zich ontwikkelt, wordt gemeten aan de hand van de vervoerde hoeveelheden (in ton) en geleverde prestaties (tonkilometer of TKM). 

Om de markt voor het binnenvaartvervoer te analyseren wordt rekening gehouden met de drie segmenten van deze markt:

  • de drogeladingvaart, waaronder bulkvervoer en containervervoer:
    • de staalnijverheid (ertsen en metaalproducten)
    • de energiesector (bijvoorbeeld steenkool)
    • de bouwsector (zand, grind, bouwmaterialen)
    • landbouw
    • containers
  • de tankvaart:
    • lichte en zware aardolieproducten
    • chemische producten en vloeibaar gemaakt gas
  • het segment passagiersschepen, met inbegrip van de dagtochtschepen, de veerponten en cruiseschepen.

Het vervoersaanbod wordt geanalyseerd op basis van de capaciteit (in tonnage) van de vloot die potentieel op de Europese wateren actief is. "Potentieel actief" zijn de vaartuigen die in het bezit zijn van de vereiste certificaten om te mogen varen en onmiddellijk kunnen reageren op een vervoersvraag.

De hoogte van de vrachtprijzen hangt af van de verhouding tussen vraag en aanbod op de markt. Dit is de belangrijkste barometer om op micro-economisch niveau een uitspraak te doen over de bedrijfseconomische situatie van de ondernemingen.

Door de ontwikkeling van deze drie hoofdsegmenten te analyseren, kan de economische situatie van de binnenvaart geëvalueerd worden. 

Afgezien van deze hoofdelementen, wordt er ook rekening gehouden met externe factoren die de ontwikkeling van de binnenvaart beïnvloeden. Daarbij gaat het met name om:

  1. de vaaromstandigheden en de waterstanden, die een belangrijke rol spelen in de prijsbepaling en het concurrentievermogen van de binnenvaart. Deze aspecten worden sinds enkele jaren dan ook meer gedetailleerd in kaart gebracht;
  2. de concurrentiepositie en het modale aandeel van de verschillende binnenvaarttakken en marktsegmenten;
  3. de arbeidsmarkt en de aanwezigheid van voldoende gekwalificeerde werknemers;
  4. de capaciteit van de infrastructuur (sluizen, havens, multimodale terminals in de zeehavens…).

Secretariaat: de heer Norbert KRIEDEL, medewerker voor de marktobservatie