Klimaatverandering

Afbeelding

Werkzaamheden van de CCR met betrekking tot de impact van de klimaatverandering op de infrastructuur van de Rijn

In de periode van 2008 tot 2011 heeft de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) drie rapporten gepubliceerd over het thema klimaatverandering en Rijnvaart op basis van het vierde rapport van de Intergouvernementele Werkgroep inzake Klimaatverandering (IPCC). In 2011 heeft de CCR haar toenmalige Permanente Technische Comité (TP) de opdracht gegeven het onderwerp klimaatverandering nauwgezet te volgen en uiterlijk in 2020 een herziene versie van het genoemde rapport voor te leggen. Het Comité Infrastructuur en Milieu (IEN) heeft als opvolger van het Comité TP in 2019 de laatste keer de conclusies in het licht van het vijfde IPCC-rapport bekeken en daarbij vastgesteld dat deze nog steeds geldig zijn. 

De CCR is in 2023 begonnen met de voorbereidingen voor de actualisering van het statusrapport over de klimaatverandering en de gevolgen voor de infrastructuur. De regionalisering van de resultaten op basis van het zesde IPCC-rapport zal echter pas op zijn vroegst in 2027 beschikbaar komen. De eerste resultaten wijzen erop dat er relevante verschillen zijn tussen de geregionaliseerde resultaten van het vijfde en die van het zesde IPCC-rapport, zodat het zinvol is om de werkzaamheden voor de aanpassing van het statusrapport van het Comité IEN op deze nieuwe resultaten te baseren, ook al moeten de werkzaamheden daarvoor twee jaar worden opgeschort.

Voor de actualisering van het statusrapport van het comité zijn de volgende werkzaamheden van andere organisaties van belang:

  • De deskundigengroep HCLIM van de ICBR (Internationale Commissie ter Bescherming van de Rijn) heeft in zijn rapport over de “door het klimaat veroorzaakte afvoerscenario’s voor het Rijnstroomgebied” op basis van het vijfde IPCC-rapport de conclusie getrokken dat de eerdere uitspraken over de wijzigingen in de afvoer van de Rijn in principe bevestigd worden, maar met een grotere bandbreedte en dat veel projecties laten zien dat de huidige economische businessmodellen in de toekomst aan hun grenzen zouden kunnen komen. De deskundigengroep HCLIM van de ICBR raadt daarom aan de klimaataanpassingsstrategie van de ICBR te herzien.
  • De CHR (Internationale Commissie voor de Hydrologie van het Rijnstroomgebied) zal haar rapport “RheinBlick2027” met de resultaten van de regionalisering van het zesde IPCC-rapport naar verwachting in 2027 publiceren. Wellicht kunnen al in 2027 eerste resultaten aan het Comité IEN ter beschikking worden gesteld.
  • Eerste voorlopige projecties van Deltares tonen voor alle gematigde en hoge emissiescenario’s bij het meetpunt Kaub een verhoging van de maximale jaarlijkse afvoer van 5 tot 25% tot het jaar 2100. Deze berekeningen werden gemaakt uitgaand van de Nederlandse KNMI’23-scenario’s op basis van het zesde IPCC-rapport. De laagwaterafvoer over een periode van zeven dagen (NM7Q, een indicator voor droge periodes) valt in alle natte en droge scenario’s lager uit. Voor het jaar 2100 komt dat neer op een daling van tussen de 10 à 30%.
  • In het licht van deze situatie heeft het Comité IEN besloten de aanpassing van het statusrapport uit te stellen en in plaats daarvan in juni 2025 (zie hieronder) tussentijdse informatie te publiceren. Het statusrapport van het comité zal naar verwachting in 2027/2028 afgerond kunnen worden. Er kunnen dus nog geen definitieve conclusies worden getrokken ten aanzien van een eventuele aanpassing van de waterweginfrastructuur. Daarvoor zullen eerst de aanvullende studies van de CHR in het kader van het project “RheinBlick2027” moeten worden afgerond.

Voor meer informatie wordt hier verwezen naar het tussentijdse informatiedocument over de gevolgen van de klimaatverandering voor de Rijn als waterwegpdf_frpdf_depdf_nlpdf_en.

Vergroting van de weerbaarheid van het binnenvaartvervoer op de Rijn: eisen aan de Rijn als vaarweg tegen 2040

De Rijnvaart staat voor talrijke uitdagingen. Te denken valt aan de gevolgen van de klimaatverandering of de digitalisering. De CCR heeft daarom nagedacht over de wijze waarop de weerbaarheid van de Rijninfrastructuur kan worden vergroot om tegen 2040 deze toekomstige uitdagingen het hoofd te kunnen biedenpdf_frpdf_depdf_nl.

Documentatiebronnen