Technische voorschriften voor binnenschepen

Afbeelding

Inleiding

Voor de CCR (Centrale Commissie voor de Rijnvaart) is het beginsel van de vrije scheepvaart van meet af aan altijd onlosmakelijk verbonden geweest met het waarborgen van de veiligheid en de vlotte afwikkeling van het scheepvaartverkeer.

Om dit te bereiken heeft de CCR voor de uitrusting en veiligheid van de schepen technische regelgeving opgesteld. Het eerste Reglement Onderzoek schepen op de Rijn (ROSR) dateert van 1905. Dit reglement werd regelmatig gemoderniseerd en aan de technische ontwikkeling aangepast. Afgezien daarvan heeft het Reglement van Onderzoek in het verleden meermaals een volledige herziening ondergaan. De laatste grote herzieningen vonden plaats in 1976, 1995, 2006 en 2020.

Deze regelgevende bevoegdheid van de CCR is met name gegrond op de artikelen 1 en 22 van de Akte van Mannheim. Al in de negentiende eeuw is men begonnen met het opstellen van uniforme regelgeving voor de gehele Rijn en voor alle schepen om een gelijke behandeling te garanderen.

Reglement onderzoek schepen op de Rijn (ROSR)

Het ROSR legt de regels vast voor de inspectie van de schepen en de afgifte van een Certificaat van Onderzoek door de Commissies van Deskundigen. Formeel gezien richt dit reglement zich tot de Commissies van Deskundigen. In de praktijk komt het erop neer dat het Reglement van Onderzoek op concrete wijze vastlegt aan welke technische voorwaarden de schepen op de Rijn moeten voldoen.

Zo moet elk schip op de Rijn over een Certificaat van Onderzoek beschikken. Het wordt na een inspectie van het schip afgegeven door een Commissie van Deskundigen. Rijnvaartschepen kunnen zelf bepalen bij welke Commissie van Deskundigen zij het Certificaat van Onderzoek aanvragen, los van de nationaliteiten die in het spel zijn.

Toepassingsgebied

Het ROSR geldt voor:

  • schepen met een lengte (𝐿) van 20 m of meer;
  • schepen waarvan het volume, berekend uit het product van de lengte (𝐿), breedte (đ”) en diepgang (𝑇) 100 m3 of meer bedraagt;
  • sleep- en duwboten die zijn bestemd om schepen of drijvende werktuigen te slepen, te duwen of langszij gekoppeld mee te voeren;
  • schepen die beschikken over een Certificaat van Goedkeuring als bedoeld in het ADN;
  • passagiersschepen;
  • drijvende werktuigen.

Inhoud van het ROSR

Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen
Hoofdstuk 2. Procedures

Bijlage A. Aanvraag van een onderzoek
Bijlage O. Lijst van de aan het Certificaat van Onderzoek volgens artikel 1.04 als gelijkwaardig erkende bevoegdheidsbewijzen en modaliteiten voor de erkenning van die bevoegdheidsbewijzen

Toepassing van de rijnregelgeving op europees vlak

Deze regelgeving, die een weerspiegeling vormt van de laatste stand van de techniek, legt de lat hoog. Zo is het ROSR met verloop van tijd in Europa hĂ©t referentiekader geworden voor de bouw van nieuwe schepen, ongeacht of de schepen bestemd zijn om op de Rijn te gaan varen of op andere waterwegen, hoewel het reglement juridisch gezien alleen van toepassing is op de Rijn. In sommige landen – Duitsland, Nederland, Hongarije – zijn de bepalingen van het ROSR vrijwel letterlijk overgenomen in de nationale voorschriften. Maar ook de ECE/VN heeft veel overgenomen in de Herziene Resolutie nr. 61, waarin aanbevelingen staan voor de technische voorschriften voor binnenvaartschepen. Hetzelfde geldt voor de Europese Unie (Richtlijn 2006/87/EG pdf_frpdf_depdf_nlpdf_en).

In de Richtlijn 2006/87/EG worden de technische voorschriften voor de waterwegen van de EU (zone 3) geharmoniseerd met die voor de Rijn (ROSR).

De CCR heeft op basis van deze gelijkwaardigheid van de technische voorschriften in 2007 de geldigheid van de Communautaire certificaten op de Rijn erkend (Protocol 2007-II-21 pdf_frpdf_depdf_nl). De Certificaten van Onderzoek zijn overigens op hun beurt erkend op alle waterwegen van de EU. Sindsdien wordt de aanpassing van de Rijnregelgeving en die van de EU gecoördineerd om de gelijkluidendheid te behouden.

In 2015 werd het comité CESNI (Europees Comité voor de opstelling van standaarden in de binnenvaart) in het leven geroepen. Dit comité brengt de Europese Standaard tot vaststelling van de technische voorschriften voor de binnenvaart (ES-TRIN). uit, waardoor de regelgeving van de CCR en de EU nog sterker met elkaar in overeenstemming is gebracht. Deze standaard staat in vier talen ter beschikking (Duits, Engels, Frans en Nederlands) en omvat de voorschriften van Richtlijn 2006/87/EG en het Reglement van Onderzoek in geharmoniseerde vorm. De standaard bevat bepalingen voor de bouw, inrichting en uitrusting van binnenvaartschepen, specifieke bepalingen voor bepaalde scheepstypen zoals passagiersschepen en containerschepen, bepalingen met betrekking tot het model voor het binnenschipcertificaat en instructies voor de toepassing van de technische standaard.

In het rechtskader van de CCR en de EU, respectievelijk het Reglement Onderzoek schepen op de Rijn en de Richtlijn (EU) 2016/1629 ter vervanging van Richtlijn 2006/87/EG, is een verwijzing naar de ES-TRIN opgenomen. Deze uniforme standaard geldt voor de Rijn en alle binnenwateren van de Europese Unie.

De verschillende versies van de ES-TRIN zijn te vinden op de website van het (CESNI).

Het bijzondere aan deze technische voorschriften is dat zij – algemeen gesteld – weliswaar stringent zijn, maar ook flexibel. Stringent, omdat de voorschriften technologisch gezien de strengste en meest vooruitstrevende in hun soort zijn, maar ook flexibel, omdat voor de implementatie verschillende mogelijkheden voorzien zijn, zoals bijvoorbeeld, overgangsbepalingen die het mogelijk maken reeds bestaande schepen in de vaart te houden.

Aanbevelingen aan de commissies van deskundigen

De Commissie van Deskundigen kan op grond van een aanbeveling van de Centrale Commissie voor de Rijnvaart een Certificaat van Onderzoek aangeven, zodat mag worden afgeweken van de technische voorschriften van de ES-TRIN.

De verleende ontheffingen kunnen betrekking hebben op:

  • het gebruik of de aanwezigheid aan boord van bepaalde materialen, inrichtingen of uitrustingsstukken, de goedkeuring van bepaalde bouwkundige maatregelen of bepaalde opstellingen die afwijken van de voorschriften in de ES-TRIN;
  • het geval waarin het in de praktijk moeilijk uitvoerbaar is of onevenredig hoge kosten met zich meebrengt om te voldoen aan bepaalde voorschriften van de ES-TRIN (“hardheidsclausule”);
  • het testen van nieuwe technische voorzieningen die afwijken van de technische voorschriften van de ES-TRIN.

De modaliteiten zijn nader bepaald in artikel 2.20 van het ROSR.

De onderstaande informatie is uitsluitend bedoeld om de procedure uit te leggen en neemt niet weg dat de CCR in het kader van de behandeling van een aanbevelingsaanvraag aanvullende vragen kan stellen; noch kunnen hieraan rechten worden ontleend ten aanzien van de beslissingen van de CCR.

De aanbevelingen aan de Commissies van Deskundigen worden door de CCR regelmatig gepubliceerd.

Indiening van de aanvraag en behandeling door de Werkgroep Reglement van onderzoek

De CCR heeft de bevoegdheid om aanbevelingen aan te nemen, overgedragen aan haar Werkgroep Reglement van Onderzoek.

De initiatiefnemer van het project moet eerst contact opnemen met de Commissie van Deskundigen, die het Certificaat van Onderzoek voor Rijnschepen zal afgeven.

De aanvragen voor een aanbeveling worden behandeld door de Werkgroep Reglement van onderzoek op voorstel van de delegatie van de staat die het Certificaat van Onderzoek voor Rijnschepen zal afgeven. De betrokken delegatie is belast met de controle van de volledigheid en de kwaliteit van het aanvraagdossier voor een aanbeveling. Zij begeleidt de initiatiefnemer van het project, adviseert hem en ondersteunt hem bij de voorbereiding van zijn aanvraag voor een aanbeveling. Zij fungeert als het enige contactpunt tussen het secretariaat en de initiatiefnemer van het project.

Inhoud van de documenten voor het aanvragen van een aanbeveling

Voor de behandeling van de aanvraag door de CCR, moet het aanvraagdossier op zijn minst het volgende omvatten:

  • een beschrijving van het scheepsontwerp of het vaartuig waarbij aangegeven wordt van welke artikelen van de ES-TRIN afgeweken moet worden,
  • het bewijs van een gelijkwaardig veiligheidsniveau.

De rest moet bepaald worden in functie van de desbetreffende aanbeveling. Voor voortstuwingssystemen met nieuwe energiebronnen zou dit dossier bijvoorbeeld ook een risico-evaluatie moeten bevatten, een overzichtstekening en andere relevante tekeningen, de bunkerprocedure en de scholing van de bemanning.

De beknopte projectbeschrijving zou niet langer mogen zijn dan vijf à tien pagina’s en zou op zijn minst de volgende informatie moeten bevatten:

  • projectontwikkelaar(s) incl. contactgegevens,
  • leverancier(s) van de verschillende onderdelen,
  • eigenaar/eigenaren van het vaartuig,
  • concrete aanduiding van de artikelen waarvoor een afwijking wordt aangevraagd,
  • reden waarom van de ES-TRIN moet worden afgeweken,
  • voor zover van toepassing, een beschrijving van het bedrijfsvoeringsprofiel, met inbegrip van het beoogde vaargebied en de vracht.

Verder moeten er documenten ingediend worden waaruit blijkt dat een gelijkwaardig veiligheidsniveau gewaarborgd is. Aangegeven moet worden welke mitigerende maatregel zal worden toegepast om risico’s te verminderen die ontstaan als van bepaalde artikelen wordt afgeweken. Dit kan gedaan worden op verschillende manieren, door uitleg met begeleidende tekeningen, een rapport van een deskundige, een certificaat van een classificatiebureau of door middel van een volledige risicoanalyse.

Als bij projecten met alternatieve brandstoffen een risicoanalyse wordt gebruikt om het gelijkwaardige veiligheidsniveau aan te tonen, moet deze analyse voldoen aan de eisen van artikel 30.04 van de ES-TRIN (met name het soort analyse en de lijst van de risico’s). De impact van het innovatieve onderdeel voor de algemene veiligheid van het vaartuig wordt geverifieerd door de risicoanalyse.

Alleen de ontwerpaanbeveling en de korte beschrijving van het project (ongeveer vijf tot tien bladzijden) worden vertaald naar het Frans, Duits en Nederlands. De andere onderdelen van het dossier moeten door de delegatie die het project indient, in het Engels worden geleverd.

Geldigheidsduur

Overeenkomstig artikel 2.20 van het ROSR worden de aanbevelingen gedaan:

  • voor een onbeperkte geldigheidsduur als de aanvraag voor een aanbeveling betrekking heeft op de afwijkingen bedoeld in het eerste lid (“dat op een vaartuig bepaalde materialen, inrichtingen of uitrustingsstukken moeten worden gebruikt of aan boord moeten zijn, of dat bepaalde bouwkundige maatregelen moeten worden getroffen of bepaalde opstellingen moeten worden aangehouden”), het tweede lid (“het rekening houden met de bijzondere veiligheidsbehoeften van personen met beperkte mobiliteit” of de toepassing van “de in hoofdstuk 32 van ES-TRIN, aprĂšs expiration des dĂ©lais transitoires ») ou au chiffre 6 (« bĂątiments qui sont transformĂ©s en bĂątiments d'une longueur supĂ©rieure Ă  110 m ») de l’article 2.20 du RVBR.
  • voor een beperkte geldigheidsduur als de aanvraag voor een aanbeveling betrekking heeft op de afwijkingen bedoeld in het derde lid (“een vaartuig met nieuwe technische voorzieningen die afwijken van de technische voorschriften van ES-TRIN”) van artikel 2.20 van het ROSR.

Organen

De technische voorschriften voor schepen worden opgesteld in het Comité Reglement van onderzoek (RV) en de bijbehorende Werkgroep Reglement van onderzoek (RV/G).

De belangrijkste taken van Comité en Werkgroep zijn de volgende:

  • de wijziging van het ROSR in het licht van de laatste ontwikkelingen of ervaringen die zijn opgedaan,
  • zorgen voor een nauwe samenwerking met de Europese Commissie op het gebied van de technische voorschriften,
  • de uitstoot van verontreinigende stoffen door motoren van binnenvaartschepen zo veel mogelijk terugdringen,
  • aanbevelingen opstellen om afwijkingen van de voorschriften mogelijk te maken,

Het Comité RV legt om de twee jaar een werkprogramma pdf_frpdf_depdf_nl op met de taken en prioriteiten.

Het ComitĂ© RV vergadert gewoonlijk twee keer per jaar in Straatsburg (zie de vergaderkalender).

Voorzitterschap van het Comité: de heer Ivo TEN BROEKE, commissaris van Nederland
Secretariaat: de heer Benjamin BOYER, beleidsmedewerker voor aangelegenheden die samenhangen met de technische voorschriften voor schepen

Gemeenschappelijke bijeenkomsten van de commissies van deskundigen

De leden van de Commissies van Deskundigen van de lidstaten van de CCR komen regelmatig bijeen. Sinds 2008 vinden deze vergaderingen plaats samen met de experts van de Commissies van Deskundigen uit de lidstaten van de EU pdf_frpdf_depdf_nlpdf_en. Het doel van deze bijeenkomsten is om de toepassing van de technische voorschriften zoveel mogelijk te harmoniseren. Verder worden er ook vragen behandeld hoe met bepaalde aspecten in de praktijk omgegaan moet worden. De laatste bijeenkomsten die onder auspiciën van CESNI georganiseerd werden, vonden plaats in Wenen (2018) en in Zagreb (2023).