Taken van de CCR
Om de welvaart in de Rijnvaart te kunnen garanderen, heeft de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) zich altijd beziggehouden met de economische voorwaarden voor de scheepvaartactiviteiten. De CCR vormt een belangrijk forum waar de economische problemen van de sector besproken worden. Het is voor de CCR daarom één van haar traditionele, essentiële taken om de economische activiteit te volgen en het economisch beleid van haar lidstaten te coördineren.
In de Verklaring van Mannheim![]()
![]()
![]()
van 2018 hebben de CCR-lidstaten onderstreept dat zij de rol van de binnenvaart als een economisch relevante vervoerswijze met een hoog ontwikkelings- en innovatiepotentieel willen versterken.
Zij verzoeken daarom de CCR om:
- de integratie van de binnenvaart in digitale en multimodale logistieke ketens te bespoedigen,
- naar een betere coördinatie van de nationale financieringsprogramma’s te streven en duidelijke informatie over deze programma’s te verstrekken,
- in samenwerking met de lidstaten zorg te dragen voor een snellere en efficiëntere afhandeling van binnenschepen in de zeehavens.
Economische activiteiten van de CCR
In de loop van de geschiedenis is de rol van de CCR aan veranderingen onderhevig geweest. Zo zette de CCR zich in de 19e eeuw in voor het verlagen en vervolgens afschaffen van tolheffingen (de ‘octrooien’) en andere, op de Rijnvaart gebaseerde rechten. De opheffing hiervan werd vastgelegd door middel van de Akte van Mannheim![]()
![]()
van 17 oktober 1868 (artikel 3). Ook heeft de CCR aan het eind van de 19e en begin 20ste eeuw invloed uitgeoefend op een regeling van de douanerechten.
In de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw werden er onder auspiciën van de CCR verschillende economische conferenties georganiseerd: deze hadden tot doel oplossingen te vinden voor de moeilijkheden waar de sector destijds mee te kampen had. De CCR heeft tevens een belangrijke rol gespeeld in het behoud van de contractvrijheid voor vrachtvervoer op de Rijn, in een tijd waarin controles van de prijzen op nationaal vlak vrij algemeen gebruikelijk waren.
Al van meet af aan heeft de CCR statistische rapporten uitgebracht. Deze publicaties bevatten cijfers over het aantal vaartuigen die deel uitmaakten van de Rijnvloot, de over de Rijn vervoerde hoeveelheden of ook de activiteiten van de belangrijkste havens.
Statistische gegevens uit het activiteitenverslag van de CCNR, 1836
Sinds 2005 verricht de CCR werkzaamheden voor de marktobservatie in samenwerking met de Europese Commissie. De Centrale Commissie werkt ook samen met de andere riviercommissies (Donau, Moezel, Sava), met de binnenvaartbedrijfsleven, met Eurostat en de nationale bureaus voor de statistiek, met de havens en ten slotte met de nationale vaarwegbeheerders. Dankzij deze vruchtbare samenwerking heeft de CCR deze activiteit, die zij al bijna twee eeuwen verricht, kunnen uitbreiden tot gebieden buiten de Rijn. De marktobservatie beslaat nu het gehele Europese waterwegennet.
Meer in het algemeen gaat het hier om een project waar de ontwikkelingen niet stilstaan. Er worden steeds nieuwe benaderingen toegevoegd in functie van de behoeften en de mogelijkheden. De marktobservatierapporten van de CCR bieden de mogelijkheid om de marktsituatie in de Europese binnenvaart van jaar tot jaar, per half jaar of voor bepaalde onderwerpen te volgen. Het rapport schetst de evolutie en ook de structurele ontwikkelingen. Het vormt daardoor tevens een belangrijke basis voor de besluitvorming ten bate van het vervoer over Europese waterwegen en wel op verschillende niveaus.
In de loop der eeuwen en in de huidige context waarin het principe van de vrije markt overheerst, heeft de rol van de CCR op economisch vlak meer indirecte vormen aangenomen. Om alle economische vraagstukken te behandelen beschikt de CCR over een Economisch Comité (ECO).
Orgaan
Het Economisch Comité (ECO) heeft tot taak de tendensen te volgen in de vervoersmarkt in het algemeen en de binnenvaart in het bijzonder. Hiervoor onderhoudt het comité nauwe banden met het bedrijfsleven. De meeste delegaties van de CCR hebben dan ook commissarissen benoemd die zelf afkomstig zijn uit de binnenvaartsector.
Afgezien van het in kaart brengen van de marktsituatie en economische analyses, bestaan de taken van het Comité ECO eruit:
- bij te dragen aan het beleid ter bevordering van het vervoer over water;
- de algemene politieke maatregelen die van invloed kunnen zijn op deze vervoerstak of de vervoersmarkt te evalueren;
- een platform te bieden voor overleg en het coördineren van standpunten (bijvoorbeeld door het organiseren van een gedachtewisseling met het bedrijfsleven en alle betrokken partijen).
Het Comité ECO stelt om de twee jaar een werkprogramma![]()
![]()
op met de taken en prioriteiten.
Het Comité vergadert gewoonlijk drie à vier keer per jaar in Straatsburg (zie de vergaderkalender). Er worden ook vergaderingen samen met andere comités georganiseerd. Gezamenlijke vergaderingen van het Comité ECO met andere comités bieden de mogelijkheid overkoepelende onderwerpen te bespreken, zoals de energietransitie of de gevolgen van laagwaterperiodes.
Om met alle economische actoren van gedachten te kunnen wisselen, organiseert het Comité ECO regelmatig paneldiscussies, rondetafelbijeenkomsten en thematische vergaderingen over onderwerpen van economisch belang: de laagwaterproblematiek, financiering van de energietransitie, etc. De documenten met betrekking tot deze bijeenkomsten zijn beschikbaar op de website van de CCR.
Voorzitterschap van het Comité: mevrouw Nicole VAN DER SMAN, Pltsv. commissaris van Nederland
Secretariaat: mevrouw Laure ROUX, beleidsmedewerkster voor economische aangelegenheden