Inland AIS

Afbeelding

Inleiding

De Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) en haar lidstaten zijn ervan overtuigd dat de systemen voor het automatisch uitwisselen van nautische gegevens onontbeerlijk zijn. Er kunnen ook tussen schepen onderling en tussen schip en wal gegevens worden uitgewisseld. Afgezien van diverse tracking- en tracing-mogelijkheden (VTT) in de binnenvaart, is ook een automatische identificatie mogelijk. "Schepen volgen" (Vessel Tracking) is een functie waarbij gegevens worden bijgehouden over de status, de positie en bepaalde kenmerken van een schip. Zo nodig kan het daarbij ook gaan om informatie over de lading van het schip. Met de functie "Schepen opsporen" (Vessel Tracing) is het mogelijk de positie van een schip te bepalen. Deze systemen leveren een bijdrage aan de verbetering van de veiligheid en het soepele verloop van het scheepsverkeer.

Om schepen te kunnen volgen of hun positie te kunnen bepalen heeft de IMO in de zeevaart het automatische identificatiesysteem (AIS) ingevoerd. Alle zeeschepen die internationaal onderweg zijn, moeten sinds eind 2004 uitgerust zijn met AIS (SOLAS, hoofdstuk 5). Om rekening te houden met de specifieke eisen voor de binnenvaart, is AIS aangepast en is "Inland AIS" tot stand gebracht. Dit systeem voor de binnenvaart is echter nog steeds volledig compatibel met het maritieme AIS, evenals met de andere bestaande standaarden in de binnenvaart.

AIS is een systeem dat gebaseerd is op samenwerking, met andere woorden, om van het systeem te kunnen profiteren moeten alle gebruikers beschikken over een AIS-apparaat. De schepen die met AIS zijn uitgerust, zenden gegevens uit met betrekking tot het schip en zijn actuele navigatiegegevens. Zij ontvangen echter ook automatisch en regelmatig deze zelfde gegevens die door de andere schepen met een AIS-apparaat worden uitgezonden, zoals:

  • de identiteit van het schip;
  • zijn exacte positie;
  • zijn koers en snelheid;
  • andere gegevens omtrent het schip.

De door AIS geleverde gegevens kunnen op verschillende manieren zichtbaar worden gemaakt. De meest gemakkelijke optie is om de gegevens met geografische referenties, zoals positie- en verplaatsingsgegevens van een schip, samen met de scheepsnaam, op een kaart weer te geven en de statische gegevens in alfanumerieke vorm in tabellen.

De AIS-walstations binnen het VHF-zendbereik kunnen ook deze gegevens ontvangen en van hun kant nautische informatie aan de scheepvaart zenden.

AIS is een extra bron voor nautische informatie. Het AIS-systeem is geen vervanging van nautische diensten zoals radar en VTS waarmee de verkeerssituatie bekeken kan worden, maar ondersteunt deze diensten. De waarde van AIS bestaat eruit dat schepen die met AIS zijn uitgerust, zichtbaar gemaakt worden en gevolgd kunnen worden. Vanwege hun verschillende eigenschappen vullen AIS en radar elkaar aan.

Hoe het begon

De CCR heeft in 2006 editie 1.0 van de “Standaard voor Tracking & Tracing van schepen in de binnenvaart” aangenomen. Deze standaard werd in 2007 gepubliceerd en is in hetzelfde jaar overgenomen in de wetgeving van de Europese Commissie (Richtlijn (EC) nr. 415/2007 van 13 maart 2007pdf_frpdf_depdf_nlpdf_en). Hoe de tracking en tracing van schepen in de binnenvaart in zijn werk gaat, staat in hoofdstuk 1. In hoofdstuk 2 wordt de Inland AIS-Standaard met inbegrip van de mogelijke berichten (messages) beschreven. De versie 1.01 van deze standaard werd in oktober 2007 door de CCR gepubliceerd.

De CCR vulde deze standaard in 2007 aan met de “Operationele- en functionele specificaties, testmethoden en vereiste testresultaten voor Inland AIS-apparatuur” (de teststandaard voor Inland AIS, editie 1.0). De teststandaard is gebaseerd op de Europese norm IEC 61993-2, de norm voor AIS-apparatuur van klasse A voor de zeevaart.

Bij beide standaarden bleken aanvullingen en correcties noodzakelijk, zodat de CCR in 2008 de “Technische verduidelijkingen voor de Standaard Tracking en Tracing van schepen in de binnenvaart, editie 1.01 en Teststandaard voor Inland AIS, editie 1.0” publiceerde.

De norm IEC 61993-2 werd in 2012 herzien en als gevolg daarvan moest ook de teststandaard voor Inland AIS herzien worden. Bij deze herziening ging het er voornamelijk om bepaalde onduidelijkheden weg te nemen en er werden enkele nieuw toepassingsmogelijkheden overgenomen uit het maritieme AIS. Er werden ook verschillende preciseringen opgenomen voor de melding “personen aan boord” en de mogelijkheid om de “lengte en breedte van samenstellen” in te voeren. De editie 2.0 van de teststandaard werd goedgekeurd in 2012. Deze nieuwe versie is hetzelfde jaar van kracht geworden, toen ook de herziene norm IEC 61993 gepubliceerd werd.

De standaard voor tracking & tracing van schepen in de binnenvaart is aangepast in de Europese regelgeving bij Uitvoeringsverordening (EU) nr. 689/2012 van 27 juli 2012pdf_frpdf_depdf_nlpdf_en. Na de publicatie van de Uitvoeringsverordening heeft de CCR in 2013 de “Standaard voor Tracking & Tracing van schepen in de binnenvaart”, editie 1.2, goedgekeurd. Op deze manier is ervoor gezorgd dat de regelgeving van de CCR geheel strookt met die van de Europese Unie, mede omdat tegelijkertijd verwijzingen naar bepaalde normen en aanbevelingen geactualiseerd werden.

De “Standaard voor Tracking & Tracing van schepen in de binnenvaart" is sinds 2021 opgenomen in deel II van de Europese Standaard voor de River Information Services (ES-RIS), dat geheel gewijd is aan de systemen voor het lokaliseren en volgen van schepen.

Gebruik van Inland AIS

Het gebruik van AIS voor de Rijnvaart wordt geregeld door het Rijnvaartpolitiereglement (RPR, artikel 4.07).

Afgezien daarvan is het document “Informatie met betrekking tot de verplichting tot uitrusting met Inland-AIS-apparaten, Inland ECDIS-apparatenpdf_frpdf_depdf_nlpdf_en” uitgebracht dat nuttige informatie bevat voor de schipper over de uitrustingsverplichting en wat dit allemaal behelst. Dit informatiedocument wordt regelmatig geactualiseerd.

Inland AIS-apparatuur moet vakkundig worden ingebouwd en afgesteld, om zeker te zijn dat de apparatuur betrouwbaar is. De CCR vereist daarom dat een deskundig bedrijf de inbouw verzorgt en hiervoor ook een inbouwverklaring afgeeft overeenkomstig ES-TRIN (artikel 7.06, derde lid).

De ES-TRIN bevat eveneens bepalingen over de toelating van apparatuur en uitrustingen, naast eisen met betrekking tot de inbouwfirma’s en de technische diensten. De toelating van deze apparatuur of de inbouwbedrijven valt onder de verantwoordelijkheid van de nationale autoriteiten op grond van het daarvoor toepasselijke rechtskader (namelijk, het Reglement Onderzoek Schepen op de Rijn (ROSR) of Richtlijn (EU) 2016/1629).

Informatie hierover is te vinden op de website listes.cesni.eu waar de volgende lijsten staan:

  • de voor het toelaten van Inland AIS-apparatuur bevoegde autoriteiten;
  • de toegelaten Inland AIS-apparatuur;
  • de voor de inbouw of het vervangen van Inland AIS-apparatuur erkende bedrijven.

Het “Informatieblad Inland AISpdf_frpdf_depdf_nlpdf_en” legt uit wat de standaard inhoudt, hoe het Inland AIS-systeem werkt, hoe de Inland AIS-apparatuur gebruikt moet worden en welke gegevens door het systeem worden verzonden. Dit informatieblad beschrijft tevens hoe Inland AIS in de verschillende landen van Europa is omgezet en het vermeldt contactpersonen voor verdere informatie.

Tot slot heeft CESNI nog een ander document uitgebracht, namelijk de ”Richtsnoeren voor de inbouw van het automatische identificatiesysteem voor de binnenvaart”. Dit document is bedoeld als leidraad voor erkende bedrijven die Inland AIS-apparatuur aan boord van binnenvaartschepen inbouwen. Het biedt handvatten voor het inbouwen, configureren en testen van de apparatuur om zeker te zijn dat alle instellingen correct zijn. Dit document moet dan ook gezien worden als een aanvulling dat naast de inbouwvoorschriften van de fabrikant van het Inland AIS-apparaat gebruikt kan worden.

Verplichting tot uitrusting met en gebruik van Inland AIS gekoppeld aan Inland ECDIS

Tegelijkertijd met de invoering van de verplichte uitrusting met een Inland AIS-apparaat, heeft de CCR in 2013 een verplichting ingevoerd voor de uitrusting met een apparaat voor de weergave van de elektronische kaarten. Dit apparaat kan hetzij een Inland ECDIS-apparaat in informatiemodus zijn of een vergelijkbaar visualiseringsapparaat.

Dit besluit over de uitrusting met een visualiseringsapparaat is in juni 2014 aangevuld met nog drie andere besluiten. De uitrustingsverplichting is van kracht geworden op 1 december 2014 en betreft alle schepen, een paar uitzonderingen daargelaten (zoals bijvoorbeeld kleine schepen die geen Certificaat van Onderzoek hebben of veerponten).

Het AIS-apparaat moet op grond van deze nieuwe verplichtingen altijd naar behoren functioneren. Het mag in bepaalde situaties, die in artikel 4.07, tweede lid van het RPR genoemd worden, wel uitgeschakeld worden. De schipper is dus verplicht om de positie van zijn schip en die van de andere schepen die met Inland AIS uitgerust zijn, op een elektronische kaart weer te geven. De lijst van de gegevens die door het AIS-apparaat verzonden moeten worden, staat in artikel 4.07, vijfde lid, van het RPR.

Daar komt nog bij dat de apparaten voor de weergave van de elektronische kaarten die verbonden zijn met een Inland AIS-apparaat altijd gebruikt moeten worden met een recente elektronisch binnenvaartkaart. Het Inland ECDIS-apparaat in informatiemodus moet voldoen aan de bepalingen van deel I van deES-RIS. Vergelijkbare apparaten voor de weergave van elektronische kaarten en de elektronische binnenvaartkaart zelf moeten voldoen aan de “Minimumeisen voor apparaten voor de weergave van elektronische binnenvaartkaarten met het oog op het gebruik van Inland AIS-gegevens aan boord van schepen” (Besluit 2021-I-12pdf_frpdf_depdf_nlpdf_en).

Als ondersteuning voor de tenuitvoerlegging van deze besluiten heeft de CCR voor de schippers een communicatiedocument opgesteldpdf_frpdf_depdf_nlpdf_en. Dit document wordt regelmatig geactualiseerd.

Documentatiebronnen

Alle documentatiebronnen bekijken