Verdrag inzake de beperking van aansprakelijkheid in de binnenvaart (CLNI)

Afbeelding

CLNI 1988

Het Verdrag van Straatsburg van 1988 inzake de beperking van aansprakelijkheid in de binnenvaart (CLNI 1988) is in navolging van het Verdrag inzake de beperking van aansprakelijkheid voor maritieme vorderingen (LLMC) tot stand gekomen. Het verdrag stelt de scheepseigenaren, hun bemanningen, de hulpverleners en bergers in staat hun aansprakelijkheid voor talrijke vorderingen die voortvloeien uit één en hetzelfde schadegeval te beperken tot een bepaald maximaal aansprakelijkheidsbedrag. De aansprakelijkheidsgrens wordt vastgesteld aan de hand van de grootte van het schip. Deze laatste wordt bepaald volgens bepaalde criteria, zoals de waterverplaatsing, het vermogen van de voortstuwing, het laadvermogen of het aantal passagiers dat een passagiersschip mag vervoeren.

De maximale aansprakelijkheidsbedragen worden in Special Drawing Rights (SDR, bijzondere trekkingsrechten) uitgedrukt om te garanderen dat deze bedragen in alle verdragsluitende staten identiek zijn. Deze bijzondere trekkingsrechten zijn een rekeneenheid die door het Internationaal Monetair Fonds (IMF) is ingevoerd. De tegenwaarde in euro van de SDR is te vinden op de website van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) https://www.imf.org.

Deze aansprakelijkheidsbeperking in de vorm van vaste bedragen maakt het mogelijk het aansprakelijkheidsrisico beter te evalueren en helpt op deze manier de verzekeraars producten aan te bieden die zijn afgestemd op de specifieke risico’s en markt van de binnenvaartsector, zonder dat deze garanties een excessieve last voor het bedrijfsleven vormen.

De aansprakelijkheidsbeperking kan tot stand komen door een fonds te vormen, waarin het maximale aansprakelijkheidsbedrag wordt ingelegd, of door een vordering tot verdediging in te stellen. De procedurele details worden krachtens het CLNI 1988 door de verdragsluitende staten geregeld.

Het CLNI 1988pdf is op 4 november 1988 aangenomen en op 1 juni 1997 in werking getreden. Het CLNI 1988 is geratificeerd door Duitsland, Luxemburg, Nederland en Zwitserland. Het werd op 7 juni 2018 door Duitsland, Luxemburg en Nederland opgezegd. Deze opzegging ging in per 1 juli 2019, de datum waarop het CLNI 2012 van kracht geworden is. Door de ratificatie van het CLNI 2012 door Servië, Luxemburg, Hongarije, Duitsland, België en Zwitserland, alsook de aanvaarding door Nederland, kwam er een einde aan de toepassing van het CLNI 1988.

CLNI 2012

Het Verdrag van Straatsburg van 2012 (Update naar aanleiding van de wijziging van de aansprakelijkheidsgrenzen op 1 juni 2024 (van kracht vanaf 1 maart 2025))pdf_frpdf_depdf_nlpdf_en inzake de beperking van aansprakelijkheid in de binnenvaart (CLNI 2012) komt grotendeels overeen met het CLNI 1988.

Het CLNI 2012 vertoont voornamelijk op de volgende punten verschillen ten opzichte van het CLNI 1988:

  • Het geografische toepassingsgebied van het CLNI 2012 is uitgebreid. Het is niet meer alleen van toepassing op de Rijn en de Moezel, maar op alle binnenvaartwegen, waaronder met name de Donau, Elbe, Oder en Sava. De verdragsluitende staten hebben echter de mogelijkheid andere regelingen te treffen voor vaarwegen die niet van belang zijn voor het internationale vervoer.
  • De algemene aansprakelijkheidsgrenzen voor vorderingen met betrekking tot persoonlijke of materiële schade werden sterk verhoogd om rekening te houden met de inflatie en de beoogde verhoging van de bedragen in de zeevaart. De aansprakelijkheidsgrenzen werden vrijwel verdubbeld.
  • In het verdrag zijn voor de eerste keer aansprakelijkheidsgrenzen opgenomen voor de vergoeding van schade die ontstaan is bij het vervoer van gevaarlijke goederen. Deze maximale aansprakelijkheidsbedragen zijn het dubbele van de algemene aansprakelijkheidsgrenzen, waarbij echter telkens een minimaal aansprakelijkheidsbedrag van 10 miljoen SDR geldt.
  • De aansprakelijkheidsgrenzen voor vorderingen van passagiers op passagiersschepen zijn met 66% verhoogd. Bovendien is de huidige minimale aansprakelijkheidsgrens van 720.000 SDR verhoogd naar 2 miljoen SDR. Afgezien daarvan is de bepaling komen te vervallen dat het maximale aansprakelijkheidsbedrag nooit hoger mag zijn dan 12 miljoen SDR.
  • In het CLNI 2012 is bovendien een procedure opgenomen die het mogelijk maakt om de maximale bedragen te wijzigen zonder een nieuw verdrag te sluiten. Overeenkomstig deze vereenvoudigde herzieningsprocedure beoordeelt de secretaris-generaal van de CCR (Centrale Commissie voor de Rijnvaart) regelmatig in hoeverre de waarde van de maximale aansprakelijkheidsbedragen is verminderd onder invloed van de algemene geldontwaarding. Als er een inflatiecorrectie van meer dan 10% nodig is, legt de secretaris-generaal een wijzigingsvoorstel voor aan de verdragsluitende staten. Dit voorstel treedt voor de lidstaten 21 maanden na de notificatie in werking, tenzij het voorstel binnen een jaar na de notificatie door een derde van de verdragsluitende staten wordt afgewezen.

Na Servië en Duitsland in 2013, Luxemburg in 2014 en Hongarije in 2018 heeft Nederland op 7 juni 2018 haar akte van aanvaarding voor het CLNI 2012 neergelegd. Verder hebben Nederland, Duitsland en Luxemburg op dezelfde dag kennisgegeven van hun opzegging van het CLNI 1988 met ingang van 1 juli 2019. België heeft zijn ratificatieoorkonde neergelegd op 25 augustus 2022 en Zwitserland op 23 april 2024. Op 1 juni 2023 heeft de depositaris de verdragsluitende staten in kennis gesteld van de herziening van de aansprakelijkheidsgrenzen. De wijziging zal van kracht worden op 1 maart 2025. Deze zal gaan gelden voor alle landen die op dat tijdstip partij zijn bij het CLNI 2012, tenzij een land het verdrag uiterlijk drie maanden voor het van kracht worden van de wijziging (overeenkomstig artikel 19, eerste lid) opzegt, oftewel op zijn laatst op 1 december 2024. De opzegging gaat in wanneer de wijziging van kracht wordt.

  • Verdrag van 2012 - Update naar aanleiding van de wijziging van de aansprakelijkheidsgrenzen op 1 juni 2024 (van kracht vanaf 1 maart 2025)pdf_frpdf_depdf_nlpdf_en
  • Kennisgeving aan de Verdragsluitende Staten inzake de wijziging van de aansprakelijkheidsgrenzen pdf_frpdf_depdf_nl
  • Aanvullende verduidelijkingen met betrekking tot de toepassing van de vereenvoudigde procedure ter wijziging van aansprakelijkheidsgrenzenpdf_frpdf_depdf_nl
  • Kennisgeving van de aanneming en van de datum van inwerkingtreding van de wijziging van de aansprakelijkheidsgrenzen pdf_frpdf_depdf_nl

Ondertekeningen en ratificaties van het CLNI 2012

Dit verdrag stond van 27 september 2012 tot en met 26 september 2014 open voor ondertekening door landen die dat wensen op de zetel van de CCR te Straatsburg. Het verdrag is op 1 juli 2019 in werking getreden.

Deelnemende statenOndertekening

Ratificatie, aanvaarding, goedkeuring of toetreding

Duitsland111 juli 2013ratificatie 27 september 2018
Oostenrijk  
België227 september 2012ratificatie 25 augustus 2022
Bulgarije  
Frankrijk27 september 2012 
Hongarije toetreding 7 maart 2018
Luxemburg327 september 2012ratificatie 25 september 2014
Nederland429 november 2012aanvaarding 7 juni 2018
Polen3 december 2013 
Servië518 januari 2013ratificatie 18 juni 2013
Slowakije  
Zwitserland6 ratificatie 23 april 2024

1 Voorbehoud van Duitsland
De Duitse Bondsrepubliek behoudt zich krachtens artikel 18, eerste lid, van het Verdrag het recht voor de bepalingen van het Verdrag niet of slechts gedeeltelijk toe te passen met betrekking tot de vorderingen zoals bedoeld in artikel 18, eerste lid, letters a) en c), van het Verdrag alsmede met betrekking tot de schepen zoals bedoeld in artikel 18, eerste lid, letter d), van het Verdrag.

2 Voorbehoud van België
Overeenkomstig artikel 18, lid 1, a) van het Verdrag, behoudt het Koninkrijk België zich het recht voor de toepassing van de regels van het Verdrag uit te sluiten ten aanzien van vorderingen voor schade, veroorzaakt door de wijziging van de fysische, chemische of biologische kwaliteit van het water.

3 Voorbehoud en Verklaringen van Luxemburg
Voorbehoud:
Het Groothertogdom Luxemburg sluit overeenkomstig artikel 18, eerste lid, vorderingen voor schade veroorzaakt door de wijziging van de fysische, chemische of biologische kwaliteit van het water uit.
Verklaringen:
Het Groothertogdom Luxemburg verklaart overeenkomstig artikel 15, tweede lid, dat het in artikel 1 genoemde Verdrag alleen van toepassing is op de Moezel en het bevaarbare gedeelte van de Sûre.
Onverminderd de rechten met betrekking tot vorderingen ter zake van dood of letsel als bedoeld in artikel 6 van het Verdrag, hebben vorderingen met betrekking tot schade aan kunstwerken van havens, aan dokken, waterwegen, sluizen, stuwen, bruggen en hulpmiddelen bij de navigatie, voorrang boven andere vorderingen.

4 Voorbehoud van Nederland
Het Koninkrijk der Nederlanden behoudt zich krachtens artikel 18, eerste lid, letter a), van het Verdrag met betrekking tot het Europese gedeelte van Nederland het recht voor de toepassing van de regels van het Verdrag geheel uit te sluiten ten aanzien van vorderingen voor schade, veroorzaakt door de wijziging van de fysische, chemische of biologische kwaliteit van het water.

5 Voorbehoud van Servïe
Overeenkomstig artikel 18, eerste lid, van het Verdrag van Straatsburg inzake de beperking van de aansprakelijkheid in de binnenvaart (CLNI 2012) verklaart de Republiek Servië dat zij de regels van dit Verdrag niet zal toepassen ten aanzien van vorderingen voor schade veroorzaakt door een wijziging van de fysische, chemische of biologische kwaliteit van het water alsook ten aanzien van vorderingen als bedoeld in artikel 2, eerste lid, letters d) en e), van dit Verdrag.

6 Verklaring en voorbehouden van Zwitserland
Verklaring betreffende artikel 15, tweede lid, letters a et b:
De Zwitserse Bondsstaat verklaart de toepassing van de regels van het Verdrag uit te sluiten ten aanzien van de waterwegen op haar grondgebied die niet zijn vermeld in bijlage I bij het Europees Verdrag van 19 januari 1996 inzake hoofdwaterwegen die van internationaal belang zijn.
Voorbehoud betreffende artikel 18, eerste lid, letter a:
De Zwitserse Bondsstaat behoudt zich het recht voor de toepassing van de regels van het Verdrag volledig of gedeeltelijk uit te sluiten ten aanzien van vorderingen voor schade, veroorzaakt door de wijziging van de fysische, chemische of biologische kwaliteit van het water.
Voorbehoud betreffende artikel 18, eerste lid, letter c:
De Zwitserse Bondsstaat behoudt zich het recht voor de toepassing van de regels van het Verdrag volledig of gedeeltelijk uit te sluiten ten aanzien van de vorderingen bedoeld in artikel 2, eerste lid, letters d en e, van het Verdrag.

Publicaties

Artikelen

  • Die Haftungsbeschränkung zwischen CMNI und CLNIpdf_de
    Rechtsanwalt Dr. Martin Fischer, TransportRecht, oktober 2013
  • Adoption of the CLNI 2012 - What has changed compared with CLNI 1988?pdf_en
    Cécile Tournaye, TransportRecht, juni 2013
  • Intérêt de la CLNI 2012 pour la navigation intérieure en Europepdf_en
    Cécile Tournaye, DMF, september 2013
  • Revision of Strasbourg Convention on the limitation of liability in inland navigationpdf_en
    Dr Anastasiya Kozubovskaya-Pelle, JIML 18, 2012
  • La révision de la CLNI : Quelle effectivité dans le contexte européen ?pdf_fr
    Cécile Tournaye, CCNR, DMF, juli-augustus 2011

Persberichten

  • Zwitserland ratificeert het CLNI 2012 (23.04.2024)pdf_frpdf_depdf_nlpdf_en
  • Het Koninkrijk België ratificeert het CLNI 2012 (25.08.2022)pdf_frpdf_depdf_nlpdf_en
  • Ratificatie van het CLNI 2012 en opzegging van het CLNI 1988 (07.06.2018)pdf_frpdf_depdf_nlpdf_en
  • Hongarije treedt toe tot het CLNI 2012 (07.03.2018)pdf_frpdf_depdf_nlpdf_en
  • Het groothertogdom Luxemburg ratificeert het CLNI 2012 (29.09.2014) pdf_frpdf_depdf_nl
  • De Republiek Servië ratificeert het CLNI 2012 (18.06.2013)pdf_frpdf_depdf_nlpdf_en
  • Sluiting van het Verdrag van Straatsburg van 2012 inzake de beperking van aansprakelijkheid in de binnenvaart (CLNI 2012) (27.09.2012)pdf_frpdf_depdf_nlpdf_en

Documentatiebronnen

Alle documentatiebronnen bekijken