In haar lange bestaan heeft de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) veel invloed gehad op de totstandkoming van talrijke beginselen die ook nu nog kenmerkend zijn voor de Europese instellingen: de scheepvaartvrijheid en vrije toegang tot de markt, vrije mededinging, het binnenvaartrecht…
Tegen deze achtergrond werken de Europese Unie en de Centrale Commissie al jarenlang met veel succes samen op verschillende binnenvaartgebieden.
Het begin van de samenwerking
De eerste bijeenkomst van de CCR en de Europese Economische Gemeenschap (EEG) vond plaats in 1959.
In de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw, ging het overleg tussen de twee organisaties voornamelijk over de vrije toegang tot de scheepvaart en de liberalisering van de markt.
In 1979 heeft de CCR alle lidstaten van de EEG dezelfde toegangsrechten verleend voor de toegang tot de Rijn als haar eigen lidstaten (Herziene Rijnvaartakte, Aanvullend Protocol nr. 2). De CCR en de EEG hebben daartoe dezelfde regels aangenomen om vast te stellen of de schepen deel uitmaken van de Rijnvaart of de communautaire binnenvaart.
Voor de tenuitvoerlegging van het communautaire programma voor een structurele sanering van de binnenvaartvloot van 1989 tot 1999 heeft de CCR precies dezelfde bepalingen aangenomen om ervoor te zorgen dat de gehele binnenvaart in aanmerking zou komen voor deze regeling (Herziene Rijnvaartakte, aanvullende protocollen, nr. 4 en 5).
Intensiever overleg vanaf het jaar 2000
In 2003, werd de eerste administratieve samenwerkingsovereenkomst tussen de CCR en de Europese Commissie ondertekend. In deze overeenkomst is voorzien dat er systematisch informatie wordt uitgewisseld en er regelmatig coördinatievergaderingen plaatsvinden. De CCR heeft de Europese Commissie de status van waarnemer toegekend. Omgekeerd heeft de Europese Commissie de CCR de status van waarnemer toegekend in haar Binnenvaartcomité.
Het is gebleken dat de samenwerkingsovereenkomst van 2003 van doorslaggevend belang was om het reglementair kader in de binnenvaart te harmoniseren: het is het vertrekpunt geweest voor concrete samenwerkingsinitiatieven, zowel op het gebied van de technische voorschriften voor schepen als voor de beroepskwalificaties en informatietechnologieën. Daar komt nog bij dat de Centrale Commissie en de Europese Commissie op basis van deze samenwerkingsovereenkomst samen, in nauwe samenwerking met het binnenvaartbedrijfsleven, een programma hebben opgezet voor de marktobservatie.
In het licht van het succes van deze samenwerking hebben de CCR en de Europese Unie middelen gezocht om hun samenwerking nog verder uit te breiden. De inspanningen leidden in mei 2013 tot de ondertekening van een administratief arrangement dat een kader vormt voor een versterkte samenwerking tussen het secretariaat van de CCR en het Directoraat-Generaal Mobiliteit en Vervoer (DG MOVE).
Dit arrangement van 2013 stippelt in feite een duidelijke route uit om de samenwerking te versterken, zowel op reglementair vlak als voor de marktobservatie. Het biedt een fundamenteel kader waarin de taken, onderwerpen en samenwerkingsvormen zijn vastgelegd, met inbegrip van de financiering.
De nauwe samenwerking stoelt hierdoor op gemeenschappelijke werkzaamheden, met inbreng van de CCR en de Europese Unie, waarbij elke instelling de eigen rechtsstatus en respectieve bevoegdheden behoudt. De CCR en de Europese Unie hebben ervoor gekozen hun krachten te bundelen en synergieën tot stand te brengen, om samen de gemeenschappelijke doelstellingen voor de binnenvaart te kunnen bereiken.
De oprichting van CESNI
In dit kader heeft de CCR tijdens de plenaire vergadering van juni 2015 het Europees Comité voor de opstelling van standaarden voor de binnenvaart opgericht (CESNI).
In dit comité komen de deskundigen van de lidstaten van de CCR en van de Europese Unie bijeen, samen met de vertegenwoordigers van de organisaties die relevant zijn voor de internationale binnenvaart. Een belangrijke rol is weggelegd voor de vertegenwoordigers van de verschillende bij de binnenvaart betrokken instanties en vakverenigingen.
De hoofdtaak van CESNI bestaat uit het opstellen van standaarden op het gebied van de technische voorschriften voor schepen, de beroepskwalificaties voor bemanningsleden en de informatietechnologieën. De respectieve regelgevingen op Europees en internationaal niveau, en dan vooral die van de EU en de CCR, kunnen vervolgens verwijzen naar deze standaarden zodat zij toegepast kunnen worden. Het secretariaat van de CCR draagt zorg voor het secretariaat van CESNI.
Dankzij deze samenwerkingsvorm kunnen er snel geharmoniseerde, moderne en duidelijke voorschriften voor de gebruikers van de waterweg tot stand worden gebracht. Op deze wijze wordt een coherent en efficiënt kader gevormd waarbinnen de binnenvaart haar potentieel kan ontplooien.