De Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) heeft op 11 juni 2026 haar plenaire voorjaarszitting in Straatsburg gehouden. Tijdens de zitting zijn verschillende besluiten aangenomen over onder meer de economische situatie in de binnenvaart, het Reglement betreffende het Scheepvaartpersoneel op de Rijn (RSP), het Rijnvaartpolitiereglement (RPR), de Internationale veiligheidsleidraad voor binnenvaarttankers en terminals (ISGINTT) en vraagstukken in verband met de Rijn als vaarweg.
Economische situatie in de binnenvaar
Het vrachtvervoer over de Rijn kwam in 2025 uit op 281,9 miljoen ton, wat neerkomt op een lichte daling van 0,9% ten opzichte van 2024. Naast de geopolitieke instabiliteit en de gematigde economische groei is deze beperkte terugval toe te schrijven aan een afnemende vraag vanuit de industrie en ongunstige hydrologische omstandigheden. Net als in voorgaande jaren lieten de verschillende segmenten een wisselend beeld zien.
De drie belangrijkste goederensegmenten vertoonden een beperkte daling: aardolieproducten (-2,9%), chemische producten (-2,0%) en bouwmaterialen (-0,5%). Het containervervoer bleef over het geheel genomen stabiel, met een lichte daling van 0,3%. De transportvolumes namen toe voor kolen (+8,1%), landbouwgoederen en levensmiddelen (+1,4%) en metalen (+1,6%). IJzererts liet daarentegen een sterkere daling zien (-14,4%). Deze ontwikkelingen hangen samen met structurele veranderingen in de Europese industrie en met kortetermijndynamiek in de economie en op de energiemarkt. De vooruitzichten voor de belangrijkste binnenvaartmarkten blijven onzeker, aangezien de gematigde groei van de wereldhandel, geopolitieke spanningen en klimaatuitdagingen de vervoersvraag naar verwachting verder zullen drukken, ook al lijken bepaalde sectoren in rustiger vaarwater te zijn gekomen. Deze punten worden nader toegelicht in het jaarrapport 2026 over de marktobservatie.
Het aangenomen verslag is gebaseerd op nieuwe analysetools voor vrachtprijzen en kosten die een beter inzicht bieden in deze ontwikkelingen. Deze analyses laten zien dat de kosten sterker zijn gestegen dan de vrachtprijzen, met name in het segment droge bulk. Uit de analyse blijkt verder dat de binnenvaart nauwelijks winstgevend is, behalve in perioden van laagwater. Voor het marktobservatierapport is tevens gebruikgemaakt van nieuwe econometrische modellen die de belangrijkste factoren in kaart brengen die van invloed zijn op de vraag naar vervoer van aardolieproducten en ijzererts op de Rijn. Zij bevestigen relevante tendensen, zoals de structurele daling van het vervoer van aardolieproducten als gevolg van de energietransitie. Dankzij deze inzichten kan beter worden ingespeeld op toekomstige ontwikkelingen op de binnenvaartmarkt.
RSP: een dynamische benadering
van de medische geschiktheid
Het Reglement betreffende het Scheepvaartpersoneel op de Rijn (RSP) is aangepast. De belangrijkste wijziging heeft tot doel het RSP in overeenstemming te brengen met het geactualiseerde CESNI model voor de medische verklaring ter vaststelling van de medische geschiktheid voor de binnenvaart. Dankzij deze wijziging kunnen keuringsartsen de geldigheidsduur van de medische geschiktheid beperken om rekening te houden met bepaalde chronische en progressieve aandoeningen, zoals obesitas. Door de beoordeling van de medische geschiktheid beter af te stemmen op de ontwikkeling van de gezondheidstoestand van bemanningsleden, kan de veiligheid aan boord worden vergroot. De wijziging wordt op 1 januari 2027 van kracht.
Wijzigingen van het RPR met betrekking tot de TGAIN en verkeerstekens
Er zijn verschillende wijzigingen van het Rijnvaartpolitiereglement (RPR) aangenomen. Een eerste wijziging heeft tot doel het gebruik van gele betonning toe te staan voor de afbakening van bepaalde gebieden die voor de scheepvaart verboden zijn of waar een specifieke regeling geldt. Het kan daarbij bijvoorbeeld gaan om zones waar werkzaamheden verricht worden of zijtakken van de Rijn die voor de pleziervaart zijn bestemd. Gele betonning wordt in sommige landen al toegepast, maar nog niet op uniforme wijze. De wijziging moet zorgen voor een geharmoniseerde toepassing, waarbij de bevoegde autoriteiten vrij blijven om gele betonning al dan niet te gebruiken.
De CCR heeft in december 2025 een tijdelijke regeling aangenomen met betrekking tot het gebruik van de trackcontroleassistent voor de binnenvaart (TGAIN). In het verlengde daarvan is tijdens de plenaire zitting op 11 juni 2026 een definitieve regeling goedgekeurd voor het gebruik van de TGAIN, die met name het veilig passeren van sluizen moet waarborgen. Het aangenomen besluit is mede ingegeven door twee zware ongevallen bij de sluizen van Iffezheim en Müden (Moezel), waarbij het gebruik van de TGAIN als medeoorzaak werd aangemerkt. De regeling stelt met name de volgende eisen:
- de schipper moet tijdens het gebruik van de TGAIN in het stuurhuis aanwezig zijn en ervoor zorgen dat het waakzaamheidscontrolesysteem is ingeschakeld;
- de schipper moet ten minste om de vijf minuten zijn aanwezigheid in het stuurhuis bevestigen;
- de schipper moet de TGAIN uitschakelen voordat het schip de voorhaven van een sluis bereikt, en mag het apparaat na het schutten pas weer inschakelen nadat het schip de voorhaven heeft verlaten.
Met deze wijzigingen van het RPR laat de CCR zien dat zij haar reglementen voortdurend actualiseert om in te spelen op nieuwe uitdagingen voor de binnenvaart en ook op lange termijn een hoog veiligheidsniveau voor de scheepvaart op de Rijn te waarborgen.
Geautomatiseerd varen
Er zijn twee aanbevelingen aangenomen voor de schepen PROGRES en FREIENSTEIN. Net als de zes aanbevelingen van december 2025 hebben ook deze betrekking op schepen die op afstand worden bestuurd, met een voltallige bemanning aan boord. De dienstdoende schipper aan boord blijft als enige verantwoordelijk voor de besturing van het schip en moet op ieder moment de controle kunnen overnemen.
Voor het eerst hebben twee aanbevelingen betrekking op schepen die gevaarlijke goederen vervoeren en op afstand worden bestuurd. De praktijkervaringen die met de proefprojecten worden opgedaan, zullen waardevolle inzichten opleveren voor de verdere ontwikkeling van de regelgeving. Met deze aanbevelingen draagt de CCR, in haar rol als koploper, bij aan de digitalisering van de binnenvaart. De werkzaamheden sluiten aan bij de ministeriële Verklaring van Mannheim en de prioriteiten van het Zwitserse voorzitterschap.
Het belang van de ISGINTT
Het Oil Companies International Marine Forum (OCIMF) en de binnenvaartsector hebben, met de steun van de CCR, samen met andere Europese organisaties gewerkt aan de tweede editie van de Internationale veiligheidsleidraad voor binnenvaarttankers en terminals (ISGINTT). De leidraad bundelt de beste praktijken die door de betrokken brancheorganisaties worden aanbevolen en heeft tot doel het vervoer van gevaarlijke goederen veiliger te maken door de interactie te verbeteren tussen binnenvaarttankers en walvoorzieningen, waaronder met name terminals voor binnenvaarttankers. De ISGINTT is beschikbaar in het Nederlands, Frans, Duits en Engels.
Vraagstukken in verband met de
Rijn als vaarweg
De CCR heeft verschillende besluiten aangenomen over werkzaamheden op de Rijn en de Nederlandse nevenvaarwegen: Construction d’un nouveau pont sur le canal de Pannerden.
- nieuwbouw van een brug over het Pannerdensch Kanaal;
- onderhoudswerkzaamheden aan sluis- en stuwcomplexen op de Nederrijn en Lek, alsook aan het sluis- en stuwcomplex Amerongen;
- uitvoering van geotechnische proefboringen voor de aanleg van een ligplaats voor vrachtschepen te Marckolsheim; • herstel van de betonnen taludbekleding van de haven van Colmar Neuf-Brisach en aanleg van een aanlegplaats met dukdalven ter bescherming daarvan;
- demontage van de portaalkraan van de containerterminal te Ottmarsheim;
- vervanging van de ligplaatslocatie bij de bestaande grindoverslagplaats van de onderneming F.+J. Minthe GmbH & Co. KG; invaren en plaatsen van het beweegbare deel van de Merwedebrug bij Gorinchem;
- nieuwbouw van de Merwedebrug in de rijksweg A27 over de Boven-Merwede;
Daarnaast heeft de CCR op 16 april 2026 via een schriftelijke procedure een besluit aangenomen over de renovatie van het beweegbare deel in de Papendrechtse brug over de Beneden-Merwede.
De CCR heeft kennisgenomen van de ontwikkeling van de waterstanden in de sector van de sluis bij Iffezheim evenals in de sector stroomafwaarts voor 2025.
Tot slot zijn ook maatregelen getroffen die bijdragen aan de verbetering van de bevaarbaarheid van de Rijn en die de CCR vanzelfsprekend ten volle steunt: een sedimentaanvulling bij Iffezheim, in de Mittelrhein en Niederrhein; een bodemstabilisatie benedenstrooms van Iffezheim en bij Bockum-Krefeld;
Volgende plenaire zitting
De volgende plenaire zitting van de CCR vindt plaats op 3 december 2026 in Straatsburg.
Les autres actualités de la CCNR
Gebruik van de TGAIN: nieuwe voorschrift van tijdelijke aard in het RPR vanaf 1 juni 2026
Tijdens de vorige plenaire vergadering heeft de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) een voorschrift van tijdelijke aard aangenomen om voorschriften vast te leggen voor het gebruik van de trackcontroleassistent (TGAIN – Track Guidance Assistant in Inland Navigation) op de Rijn.
Lees het persberichtDe CCR publiceert de Market Insight / April 2026
Het nieuwe bulletin over de Europese binnenvaart dat door de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) in samenwerking met de Europese Commissie wordt uitgebracht, is onlangs verschenen.
Lees het persberichtPrioriteiten van het nieuwe Zwitserse voorzitterschap voor 2026-2027
Van 1 januari 2026 tot en met 31 december 2027 bekleedt Zwitserland het voorzitterschap van de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR).
Lees het persbericht