Plenaire voorjaarszitting 2025

De Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) heeft op 5 juni 2025 in Straatsburg haar plenaire voorjaarszitting gehouden. Er werden diverse besluiten aangenomen: over de economische situatie in de binnenvaart, de energietransitie, het dienstboekje en het sportpatent, vraagstukken in verband met de Rijn als vaarweg, alsmede de samenwerking met EADINS.

Economische situatie in de Rijnvaart

Het vrachtvervoer over de Rijn lag in 2024 bij 284,5 miljoen ton; dit komt neer op een resultaat dat 2,6% hoger was dan in 2023 (276,5 miljoen ton). Kijkt men naar de hoeveelheid over de gehele Rijn vervoerde goederen dan zijn de segmenten aardolieproducten, chemische producten en zand, stenen en grind zowel in 2022 als in 2023 en 2024 de drie belangrijkste marktsegmenten. Alles bij elkaar genomen werd het goederenvervoer over de gehele Rijn in 2024 positief beïnvloed door diverse factoren waaronder het herstel van de totale vraag dankzij een dalende inflatie en een indexatie van de lonen. Dit weerspiegelde zich ook in de vraag naar vervoer van vloeibare bulkgoederen, waarbij aardolieproducten een stijging toonde van 5,5% en chemische producten van 6,7%. Bij de droge lading was het beeld voor elk marktsegment anders: het segment zand, stenen, grind en bouwmaterialen -1,8%; containers +2%; landbouwgoederen en levensmiddelen +6,85%; ijzerertsen -0,1%; kolen -13,3% en metalen +3,4%. De verschillende segmenten bij elkaar genomen, kan voor de belangrijkste binnenvaartmarkten in de nabije toekomst een gematigd, zij het onzeker herstel verwacht worden.

Reglementair kader voor alternatieve energiebronnen

De CCR zet zich in voor het terugdringen van de emissies en het bevorderen van de innovatie: de werkzaamheden op deze gebieden werden voortgezet en tegen deze achtergrond is het Rijnvaartpolitiereglement (RPR) aangepast. Het doel is om een modern reglementair kader tot stand te brengen, een kader dat handvatten biedt voor een veilig gebruik van alternatieve energiebronnen – om te beginnen methanol en accumulatoren. Voor deze belangrijke wijzigingen van het RPR is men uitgegaan van de ervaring die op de Rijn is opgedaan met een aantal innovatieve proefprojecten, die mogelijk zijn gemaakt door ontheffingen op grond van door de CCR toegelaten uitzonderingen.

De wijzigingen hebben met name betrekking op de volgende aspecten:

  • de kentekening van de schepen;
  • het bunkeren of het vervangen van een verwisselbare tank;
  • het passeren van sluizen;
  • het stilliggen van schepen;
  • bewaking en toezicht;
  • de veiligheid van de schepen met de aanwezigheid aan boord van iemand die over de nodige competenties beschikt.

Verder werd het RPR aangepast om rekening te houden met de nieuwe indeling van de ligplaatsen bij Wesseling en Köln-Godorf. Zoals de indeling nu is, zullen schepen met twee blauwe kegels nog steeds de mogelijkheid houden om ligplaats te nemen op de rede van Wesseling. De dukdalven kunnen gebruikt worden door de andere schepen zonder dat de schepen in elkaars vaarwater komen.

Deze wijzigingen van het RPR zullen van kracht worden op 1 juni 2026.

Terugdringen van de emissies van de binnenvaart

De routekaart van de CCR voor het terugdringen van de emissies van de binnenvaart, die aangenomen werd in 2021, beschrijft de transitietrajecten voor de vloot en gaat in op bepaalde financiële, reglementaire en vrijwillige maatregelen. Zoals gebruikelijk streeft de CCR ernaar om ook hier nauw samen te werken met het bedrijfsleven, de EU-instellingen en de Europese projecten om alle uitdagingen aan te gaan. De CCR heeft tijdens de plenaire voorjaarszitting in juni 2025 een verslag aangenomen over de stand van de werkzaamheden voor de tenuitvoerbrenging van de routekaart en de noodzaak om de routekaart te actualiseren. De CCR is blij met de vooruitgang die geboekt is bij de tenuitvoerlegging van de routekaart, maar is zich ervan bewust dat er diverse maatregelen zijn waar nog geen werk van gemaakt kon worden. Nu lopen eerste voorbereidingen voor een eventuele herziening van de routekaart in 2030, maar voor het zover is:

  • zullen de onderzoeken geactualiseerd moeten worden en dan met name de economische en technische evaluatie van de technologieën die ingezet kunnen worden om een emissieloze binnenvaart te bereiken;
  • zullen de door de CCR erkende organisaties geraadpleegd worden door middel van een hoorzitting die op 16 oktober 2025 zal plaatsvinden.

Wijzigingen met betrekking tot het dienstboekje en het sportpatent

Tijdens de plenaire voorjaarszitting zijn er verschillende wijzigingen aangenomen met betrekking tot het Reglement betreffende het Scheepvaartpersoneel op de Rijn (RSP). Een eerste wijziging betreft het dienstboekje. Als de regeling van kracht wordt, kunnen stuurmannen ervan afzien om hun vaartijd aan te laten tekenen in hun dienstboekje. Dit levert een lastenverlichting op als zij niet van plan zijn om een extra kwalificatie te verkrijgen. De stuurman moet dit dan in zijn dienstboekje vermelden. Een tweede aanpassing van het RSP vormt een aanvulling op de vrijstellingen en verlichtingen voor de patentexamens. De bevoegde autoriteit kan een kandidaat die een sportpatent wil verkrijgen, vrijstellen van het afleggen van het praktijkexamen als hij al een dienovereenkomstig nationaal patent heeft.

Het is voorzien dat deze wijzigingen van het RSP van kracht worden op 1 januari 2026.

Vraagstukken in verband met de Rijn als vaarweg

De CCR heeft tijdens de plenaire zitting verschillende bouw-projecten in verband met de Rijn goedgekeurd:

  • de plaatsing van een betonnen kokerduiker door middel van de microtunneltechniek onder de Rijn ten behoeve van een grensoverschrijdend stadsverwarmingsnet tussen Kehl en Straatsburg;
  • de aanleg van een nieuwe verkeersbrug en de vervanging van de bestaande brug over de Lek bij Hagestein;
  • onderhoudswerkzaamheden aan het sluis- en stuwcomplex Amerongen op de Nederrijn;
  • modernisering van de industriële automatisering aan de sluis- en stuwcomplexen van Driel, Amerongen en Hagestein op de Nederrijn;
  • ontwikkeling van de waterstanden in de sector van de sluis bij Iffezheim voor het jaar 2024.

De CCR heeft eveneens een besluit aangenomen op 28 april 2025 door middel van een schriftelijke procedure met betrekking tot de aanleg van een tweede verkeersbrug over de Rijn tussen Wörth en Karlsruhe. Er zijn ook een aantal maatregelen getroffen die bijdragen aan de verbetering van de bevaarbaarheid van de Rijn waar de CCR vanzelfsprekend geheel en al achter staat: een sedimentaanvulling bij Iffezheim, in de Mittelrhein en Niederrhein; een bodemstabilisatie stroomafwaarts van Iffezheim en bij Bockum-Krefeld; alsmede baggerwerkzaamheden in de Oberrhein en Mittelrhein (Mainz-Weisenau).

Samenwerking met EADINS

De CCR heeft de status van erkende organisatie toegekend aan de European Association of Developers of Inland Nautical Software (EADINS). EADINS werd opgericht in 2019 en vertegenwoordigt de meeste ondernemingen die zich bezighouden met het ontwikkelen van software die aan boord wordt gebruikt in het kader van de River Information Services (RIS). Deze ondernemingen zijn ook actief op andere gebieden die samenhangen met de automatisering in de binnenvaart, bijvoorbeeld voor trackcontroleassistenten (TGAIN) en software voor containermanagementsystemen.

De CCR nodigt EADINS uit om met name deel te nemen aan de werkzaamheden van de CCR op het gebied van de digitalisering en automatisering (en dan vooral als het gaat om regelgeving rond het gebruik van de RIS en de TGAIN).

Volgende plenaire zitting

De volgende plenaire zitting van de CCR vindt plaats op 4 december 2025 in Straatsburg.

Aangenomen besluiten (2025-I)pdf_frpdf_depdf_nl

Meer nieuws van de CCR

Al het nieuws bekijken